Thomas Möller skrifar: Af hverju er Ísland svona dýrt?
Thomas Möller heldur því fram í skoðunargrein að krónan sé helsta orsök hás verðlags á Íslandi og að lækka megi framfærslukostnað með upptöku evru og sameiningu stofnana, sveitarfélaga og stéttarfélaga. Hann styður mál sitt með tölulegum samanburði við nágrannalönd og persónulegum verðdæmum frá Spáni.
„Samkvæmt yfirliti frá ChatGPT sem byggir á Eurostat fyrir árið 2026“: þessi tilvísun stendur upp úr. Í skoðunargrein má höfundur halda fram sinni sýn, en þegar lykiltölur um verðlag og áætlaður sparnaður af sameiningu sveitarfélaga eru sóttar í mállíkan en ekki í gögnin sjálf, getur lesandinn ekki vitað hvort tölurnar standast. Eurostat birtir verðlagssamanburð opinberlega og höfundur hefði getað vísað beint í hann. Miðillinn birtir þetta án athugasemdar.
Röksemdafærslan er skýr en ofhlaðin. Höfundur segir „ljóst“ að krónan sé stærsti orsakavaldur hás verðlags en tekur hvergi á mótrökum, svo sem smæð markaðar, flutningskostnaði eða skorti á samkeppni, sem hann nefnir þó sjálfur síðar. Ginflaskan hjá ÁTVR er gott dæmi: verðmunurinn ræðst ekki síst af áfengisgjaldi, ekki vöxtum.
Vaxtadæmið um húsnæðislánið er rakið og gengur í meginatriðum upp. Fullyrðingin um 17% lækkun framfærslukostnaðar og talan um 21 milljarð í aðildargjöld stéttarfélaga eru hins vegar ekki sannreynanlegar innan greinarinnar. Útkoman er ákafur málflutningur sem blandar saman traustum dæmum og ótraustum.
