Einelti hefur aukist meðal yngri barna í grunnskólum
Fréttin rekur helstu niðurstöður Íslensku æskulýðsrannsóknarinnar 2026 um líðan, einelti og vímuefnaneyslu grunnskólanema. Almennt hefur líðan batnað, en einelti meðal nemenda í 4. og 5. bekk hefur aukist og sígarettureykingar í 10. bekk tvöfaldast.
Fyrirsögnin velur eina tölu af mörgum. Rannsóknin sjálf, eins og fréttin lýsir henni, bendir fyrst og fremst til þess að líðan grunnskólanema hafi batnað: fleiri líður vel í kennslustundum, fleiri meta líf sitt gott og færri glíma við tíða andlega vanlíðan. Aukið einelti meðal yngstu nemendanna er raunveruleg niðurstaða og eðlilegt að halda henni á lofti. Lesandi sem sér aðeins fyrirsögnina fær þó dekkri mynd en heildin gefur tilefni til.
Heimildin er skýr og nafngreind, og fréttin gerir vel í að birta fjölda þátttakenda og svarhlutfall, sem margar fréttir af könnunum láta ógert. Hvergi kemur hins vegar fram hver stendur að rannsókninni eða hvar nálgast má skýrsluna. Samanburðarárin eru ýmist 2023 eða 2024 án skýringar, og fullyrðingin um aukinn einmanaleika er sett fram án nokkurrar tölu.
Ekkert samhengi fylgir. Enginn sérfræðingur, skólastjórnandi eða fulltrúi rannsakenda er spurður hvað skýri aukið einelti meðal yngstu barnanna eða tvöföldun sígarettureykinga. Útkoman er nákvæm endursögn og ekki meira.
