Að skattleggja fjarlægðir og búsetu fólks
Jón Bjarnason, fyrrverandi alþingismaður og ráðherra, heldur því fram í skoðunargrein að hækkun kílómetragjalds og álaga á eldsneyti og ökutæki bitni sérstaklega á landsbyggðinni. Máli sínu til stuðnings vitnar hann í greiningu Samtaka iðnaðarins. Samkvæmt henni hefur gjaldheimta ríkisins af ökutækjum og akstri verið langt umfram útgjöld til vegamála.
Skoðunargrein má tala fyrir málstað, en „skattlagning á fjarlægðir“ er kjarni hennar og eina tölulega stoðin mælir annað. Greining Samtaka iðnaðarins sýnir að ríkið innheimti 83 milljarða meira af ökutækjum og eldsneyti árin 2019 til 2025 en það varði til vegamála. Það er landsheildin. Ekkert í tölunum sýnir að byrðin leggist þyngra á íbúa landsbyggðarinnar, og einmitt þar liggur stökkið sem röksemdafærslan hvílir á.
Tilvitnunin vekur líka spurningar um heimildakeðjuna. Orðalagið „samkvæmt nýrri greiningu frá Samtökum iðnaðarins“ bendir til að textinn sé tekinn úr fréttaumfjöllun um greininguna fremur en úr henni sjálfri. Höfundur getur þess ekki heldur að samtökin eru hagsmunaaðili. Vísanir í „nýafstaðna þjóðaratkvæðagreiðslu“ og „hroka“ í umræðunni eru hvorki skýrðar né studdar dæmum.
Bakgrunnur höfundar kemur skýrt fram og heimildin er nafngreind og sannreynanleg. Rökin stæðu þó mun sterkar ef hann sýndi hvernig kílómetragjald og eldsneytisgjöld dreifast eftir búsetu.
