Nemendur í Reykjavík koma best út úr PISA
Fréttin greinir frá úttekt Mennta- og barnamálaráðuneytisins á niðurstöðum PISA 2025 í sjö fjölmennustu sveitarfélögum landsins. Kópavogur kemur best út án leiðréttingar. Reykjavík ber af eftir leiðréttingu fyrir félagslegum bakgrunni og í hlutfalli afburðanemenda. Reykjanesbær kemur verst út.
Hafnarfjörður birtist í greininni bæði sem næstlakasta sveitarfélagið og sem eitt þeirra sem voru „yfir meðaltali“. Þessar fullyrðingar standa skammt hvor frá annarri og geta ekki báðar staðist. Við bætist að orðið „meðaltal“ er notað á víxl um meðaltal OECD og landsmeðaltal, án þess að lesandinn viti hvort átt er við hverju sinni. Í frétt sem snýst eingöngu um samanburð talna er þetta ekki smávægilegt: röðunin verður ótraust.
Fyrirsögnin krýnir Reykjavík, en meginmálið segir skýrt að nemendur í Kópavogi hafi komið best út. Reykjavík skarar vissulega fram úr eftir leiðréttingu og í hlutfalli afburðanemenda. Það er réttmæt frétt, en fyrirsögnin nefnir ekki þann fyrirvara og gefur því villandi mynd af óleiðréttum niðurstöðum.
Heimildin sjálf er traust og nafngreind, greining ráðuneytisins, og fyrirvarar þess um túlkun leiðréttra talna eru réttilega teknir upp. Lengra nær vinnan þó ekki. Enginn sérfræðingur í menntamálum og enginn fulltrúi sveitarfélaganna, til dæmis Reykjanesbæjar, fær að túlka niðurstöðurnar.