Einelti eykst meðal yngstu nemenda – Reykingar tvöfaldast hjá þeim elstu
Fréttin greinir frá niðurstöðum Íslensku æskulýðsrannsóknarinnar 2026, sem náði til tæplega 24 þúsund grunnskólanemenda. Heildarmyndin er jákvæð, en einelti meðal yngstu nemenda og einmanaleiki hafa aukist og sígarettureykingar tíundubekkinga hafa tvöfaldast á tveimur árum.
Öll fréttin hvílir á einni heimild: frétt Stjórnarráðsins um niðurstöður rannsóknarinnar. Heimildin er traust og tölurnar eru raktar skilmerkilega, með ártölum, árgöngum og fjölda þátttakenda. Lesandinn getur sannreynt hvert atriði. Sjálfstæð vinnsla blaðamannsins er hins vegar engin. Enginn rannsakandi er spurður, enginn skólastjórnandi, enginn sérfræðingur í eineltismálum, og hvergi kemur fram hver framkvæmir rannsóknina eða hvernig einelti er skilgreint í henni.
Fyrirsögnin dregur fram tvo neikvæðustu þættina, þótt meginniðurstaðan sé hagstæð. Meginmálið leiðréttir þá slagsíðu að mestu, enda er jákvæða þróunin rakin samviskusamlega. „Tvöföldun“ reykinga er engu að síður tvöföldun úr 2,3 prósentum í 4,6 prósent. Lesandinn fær hvorki að vita hvort munurinn sé tölfræðilega marktækur né hvort aukning kannabisnotkunar úr 5,7 í 6,5 prósent rúmist innan skekkjumarka.
Fréttin er nákvæm og vel skipulögð endursögn opinberra gagna, en hún spyr engra spurninga. Hvers vegna eykst einelti meðal níu ára barna? Hvað hyggjast skólar eða ráðuneyti gera? Eitt símtal hefði gert fréttina að blaðamennsku.
