visir.is
2026-08-18 14:31
ESB: Hvað kostar að vera utangarðs? Innviðir, tæknilegt samstarf og varnarmál
Skoðanagrein Sigurðar Emils Pálssonar rökstyður að kostnaður Íslands af því að standa utan ESB sé vanmetinn, einkum hvað varðar tæknilega innviði, sérfræðiþekkingu og varnarmál. Höfundur byggir á eigin starfsreynslu innan stjórnsýslu og við NATO-tengda netvarnastofnun í Tallinn, auk viðtala við ónafngreinda verkfræðinga. Greinin lýkur með skýrri afstöðu: höfundur mun kjósa „já" í þjóðaratkvæðagreiðslu 29. ágúst.
Einkunn Vitans: 7/10
Mat Vitans
Vel rökstudd skoðanagrein um kostnað þess að vera utan ESB, en lykilfullyrðing um fjárhagslegt tjón vegna innleiðingar er studd ónafngreindum heimildarmönnum án dæma.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðun og ber að meta sem slíka. Styrkleiki hennar liggur í því að höfundur er nafngreindur, upplýsir um faglegan bakgrunn sinn og afmarkar heimildir sínar: störf við CCDCOE í Tallinn 2022–2025, samstarf við úkraínska verkfræðinga og viðtöl við íslenska verkfræðinga sem unnið hafa að innviðauppbyggingu. Tilvísun í rit Hávamála, Sun Tzu, Clausewitz og Gerasimov styður fræðilegan grunn umfjöllunarinnar um varnarmál. Einnig vísar höfundur í fyrsta tölublað tímarits hugveitunnar Varðu. Þetta gefur lesandanum nokkuð til að meta trúverðugleikann á bak við fullyrðingarnar.
Veikleikinn er þó sá að kjarnafullyrðingin um „verulegt fjárhagslegt tjón" vegna galla við innleiðingu ESB-regluverks er studd einungis ónafngreindum verkfræðingum; ekkert dæmi, engar tölur og ekkert opinbert skjal. Fyrir skoðanagrein er þetta ekki óforsvaranlegt, en rökstuðningurinn hefði orðið sterkari ef eitt áþreifanlegt tilvik hefði verið nefnt. Dæmið um Eistland er sannreynanlegt en einfaldað: engin grein er gerð fyrir öðrum þáttum sem styrktu stöðu Eistlands, eins og NATO-aðild. Á heildina er þetta vel rökstudd skoðanagrein þar sem höfundur gerir gagnsæja grein fyrir eigin forsendum, þótt henni hefði orðið til framdráttar að styðja einstaka lykilfullyrðingar betur gögnum.
