visir.is
2026-08-19 13:02
„Bull og vitleysa“ að hækkunin bíti ekki á verðtryggð lán
Greinin fjallar um ákvörðun peningastefnunefndar Seðlabankans um að hækka stýrivexti um 0,25 prósentustig og byggir nánast alfarið á viðtali við einn fræðimann, Má Wolfgang Mixa, sem ræddi málið í útvarpi. Áhrif vaxtahækkunar á lántaka eru útlistuð ásamt samanburði á raunstýrivöxtum milli landa.
Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Frétt byggð á einu viðtali við háskólakennara; tölulegar fullyrðingar eru ekki staðfestar og ekkert mótrök koma fram.
Gagnrýni Vitans
Greinin er í raun endursögn á einu viðtali við Má Wolfgang Mixa á Bylgjunni, og sú staðreynd er augljós: hún er gagnsæ um uppruna sinn. Már er nafngreindur heimildamaður og sérfræðingur á viðkomandi sviði, sem er styrkur. Veikleikinn liggur hins vegar í því að eingöngu er rætt við einn mann og ekkert sjónarhorn kemur á móti; enginn fulltrúi Seðlabankans eða lánastofnana fær tækifæri til að skýra eða andmæla. Tölulegar fullyrðingar Más, til dæmis um 120 þúsund króna hækkun á árlegri greiðslubyrði og 80 þúsund króna hækkun á verðtryggðum lánum, eru ekki sannreynanlegar innan greinarinnar sjálfrar; þær gætu þó átt stoð í útreikningum sem hann vísar til. Vísun í skýrslu Alþjóðagjaldeyrissjóðsins er of óljós til að lesandi geti fundið hana, enda er hvorki titill né dagsetning nefnd. Samanburður á raunstýrivöxtum milli landa er áhugaverður en einnig án staðfestanlegrar heimildar. Framsetning greinarinnar er í heild á einu róli: lántaka eiga erfitt, vaxtahækkun sé óþörf, gjaldskrárhækkanir hins opinbera séu vandamálið. Þetta er lögmætt sjónarhorn en býður ekki upp á mótrök, og þar verður fréttavinnuslys frekar en meðvituð ritstjórnarstefna. Á heildina litið er þetta viðunandi viðtalsfrétt með nafngreindum sérfræðingi, en hún skortir annan sjónarhól og fullnægjandi tilvísanir í gögn.
