Skipulagið grefur undan séreignarstefnunni – brött brekka fyrir fyrstu kaupendur
Framkvæmdastjóri Aflvaka þróunarfélags heldur því fram í skoðanagrein að hærra hlutfall fyrstu kaupenda feli raunverulega fækkun þeirra. Hann rekur vandann til lóðaskorts innan vaxtarmarka höfuðborgarsvæðisins frá 2015 og til skipulags sem hunsar fjölgun einmenningsheimila og öldrun. Greinin er sú fyrsta af tveimur.
Sterkasti leikur höfundar er sá fyrsti. Hann tekur vinsæla fullyrðingu um metháa hlutdeild fyrstu kaupenda og sýnir að hlutfallið hækkar vegna þess að öðrum kaupendum fækkar. Þetta er heiðarleg talnameðferð sem bætir umræðuna. Myndin er merkt HMS og Valjú, og íbúðaþörfin er rakin til sveitarfélaganna og mats HMS.
Annars staðar þynnist heimildavinnan. Tölur á borð við að 3,2% þrítugra geti keypt óstuddir, að 65 ára og eldri eigi 60% eigin fjár og að Norðurlandabúar kaupi 55 til 60 fermetra eru settar fram án þess að lesandinn viti hvaðan þær koma. Þær kunna að eiga sér trausta stoð, en innan greinarinnar sjálfrar er ekki hægt að sannreyna þær.
Veikasti hlekkurinn er orsakakeðjan. Vaxtarmörkin frá 2015 eru gerð að meginskýringu án þess að vextir, byggingarkostnaður eða lánþegaskilyrði Seðlabankans séu svo mikið sem nefnd. Lesandinn ætti líka að hafa í huga að höfundur stýrir þróunarfélagi sem á beina hagsmuni af auknu lóðaframboði. Titillinn er birtur en hagsmunirnir eru ekki ræddir.