Fleiri krónur taldar – fáar nýjar
Skoðanagrein framkvæmdastjóra Varðmanna Íslands sem rýnir í sundurliðun ráðuneyta á varnartengdum útgjöldum. Höfundur heldur því fram að aðeins um fjórðungur upphæðarinnar sé bein framlög til varnarmála og að leiðin að 1,5% markmiðinu sé að mestu geymd fram yfir 2031. Hann leggur til þrjár kröfur sem Alþingi ætti að gera.
Málaflokkur 04.30 er nefndur með númeri og skjalið sem ráðuneytin sendu fjárlaganefnd 16. október er tímasett. Fátítt er að skoðanagrein á Vísi gefi lesanda jafn skýra leið að frumgögnunum. Reikningurinn heldur líka: 48,9 milljarðar sem 0,92% af landsframleiðslu gefa um 80 milljarða við 1,5%, og bilið 27 til 46 milljarðar fæst beint af tölunum.
Heiðarleikinn sést best í því að höfundur gefur andstæðu sjónarmiði rými. Hann viðurkennir að NATO skilgreini flokkinn vítt og að önnur ríki telji eins fram. Gagnrýni hans beinist því að gagnsæi og raunaukningu, ekki að talningunni sjálfri. Endurreikningurinn á hagvaxtarforsendum er réttilega orðaður sem ályktun, „virðist gengið út frá“.
Nokkrir veikir punktar standa eftir. Beinu framlögin og hlutdeild annarra málaflokka ná ekki saman upp í heildartöluna og bilið er óskýrt. Fullyrðingin um tölur „á bilinu 10 til 49 milljarða“ er ekki rakin til tiltekinna gagna. Lesandi á líka rétt á að vita að samtök höfundar beita sér í málaflokknum. Undirskriftin segir það, en greinin sjálf gerir ekki grein fyrir hagsmunum hans.
