Ætlum við á Íslandi að byggja viðbrögð við framtíðar áskorunum á því að „þetta reddist“, eða á vísindum?
Ólafur Ögmundarson, prófessor og deildarforseti Matvæla- og næringarfræðideildar HÍ, gagnrýnir í skoðanagrein þá ákvörðun stjórnvalda að hætta að fjármagna þátttöku Íslands í evrópskum samfjármögnunarsjóðum og NORDFORSK. Hann tekur fæðuöryggi sem dæmi og segir ákvörðunina skerða þekkingaruppbyggingu og samkeppnishæfni íslensks vísindafólks til langs tíma.
Í skoðanagrein ræður styrkur röksemdanna mestu, og hér vantar einmitt tölurnar sem hefðu borið þær uppi. Höfundur fullyrðir að áhrifin séu „gríðarlega víðtæk þvert á öll fræðasvið“ en nefnir hvorki hversu mikið fé Ísland hefur lagt til sjóðanna né hversu miklu íslenskir rannsakendur hafa náð úr þeim. Ekki kemur heldur fram hversu mörg verkefni eru í húfi. Án þessa getur lesandinn ekki metið hvort ákvörðunin sé stórtjón eða hófleg hagræðing.
Röksemdafærslan um fæðuöryggi er hins vegar skýr og vísar í áþreifanleg atriði, svo sem skýrslu um neyðarbirgðir sem unnin var að beiðni Atvinnuvegaráðuneytisins sumarið 2025. Höfundur greinir líka heiðarlega frá stöðu sinni sem deildarforseti, sem skiptir máli því deild hans á beinna hagsmuna að gæta.
Veikasti hlutinn er að rök stjórnvalda fá enga umfjöllun. Hvorki er nefnt hvort ákvörðunin byggist á aðhaldi í fjárlögum né hvort fénu sé beint annað. Lokaskotið, „ef það er markmið stjórnvalda“, gerir andstæðingnum upp ásetning í stað þess að svara honum.