Ljós í óreiðu samtímans
heimildin.is 40 gr. 6.4
ruv.is 415 gr. 5.8
visir.is 194 gr. 5.8
mbl.is 355 gr. 5.6
vb.is 94 gr. 5.4
nutiminn.is 93 gr. 5.1
mannlif.is 135 gr. 4.9
dv.is 201 gr. 4.8
heimildin.is 40 gr. 6.4
ruv.is 415 gr. 5.8
visir.is 194 gr. 5.8
mbl.is 355 gr. 5.6
vb.is 94 gr. 5.4
nutiminn.is 93 gr. 5.1
mannlif.is 135 gr. 4.9
dv.is 201 gr. 4.8
visir.is 2026-11-17 11:16

Ætlum við á Ís­landi að byggja við­brögð við fram­tíðar á­skorunum á því að „þetta reddist“, eða á vísindum?

Ólafur Ögmundarson, prófessor og deildarforseti Matvæla- og næringarfræðideildar HÍ, gagnrýnir í skoðanagrein þá ákvörðun stjórnvalda að hætta að fjármagna þátttöku Íslands í evrópskum samfjármögnunarsjóðum og NORDFORSK. Hann tekur fæðuöryggi sem dæmi og segir ákvörðunina skerða þekkingaruppbyggingu og samkeppnishæfni íslensks vísindafólks til langs tíma.

Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Deildarforseti við HÍ færir skýr rök gegn úrsögn úr NORDFORSK en sleppir upphæðum, fjölda verkefna og rökum stjórnvalda. Tölurnar vantar til að meta tjónið.
Gagnrýni Vitans

Í skoðanagrein ræður styrkur röksemdanna mestu, og hér vantar einmitt tölurnar sem hefðu borið þær uppi. Höfundur fullyrðir að áhrifin séu „gríðarlega víðtæk þvert á öll fræðasvið“ en nefnir hvorki hversu mikið fé Ísland hefur lagt til sjóðanna né hversu miklu íslenskir rannsakendur hafa náð úr þeim. Ekki kemur heldur fram hversu mörg verkefni eru í húfi. Án þessa getur lesandinn ekki metið hvort ákvörðunin sé stórtjón eða hófleg hagræðing.

Röksemdafærslan um fæðuöryggi er hins vegar skýr og vísar í áþreifanleg atriði, svo sem skýrslu um neyðarbirgðir sem unnin var að beiðni Atvinnuvegaráðuneytisins sumarið 2025. Höfundur greinir líka heiðarlega frá stöðu sinni sem deildarforseti, sem skiptir máli því deild hans á beinna hagsmuna að gæta.

Veikasti hlutinn er að rök stjórnvalda fá enga umfjöllun. Hvorki er nefnt hvort ákvörðunin byggist á aðhaldi í fjárlögum né hvort fénu sé beint annað. Lokaskotið, „ef það er markmið stjórnvalda“, gerir andstæðingnum upp ásetning í stað þess að svara honum.

← Til baka á forsíðu