Ljós í óreiðu samtímans
heimildin.is 42 gr. 6.5
visir.is 364 gr. 6.0
ruv.is 427 gr. 5.8
mbl.is 375 gr. 5.7
vb.is 130 gr. 5.6
mannlif.is 120 gr. 5.3
dv.is 251 gr. 5.2
nutiminn.is 58 gr. 5.0
heimildin.is 42 gr. 6.5
visir.is 364 gr. 6.0
ruv.is 427 gr. 5.8
mbl.is 375 gr. 5.7
vb.is 130 gr. 5.6
mannlif.is 120 gr. 5.3
dv.is 251 gr. 5.2
nutiminn.is 58 gr. 5.0
visir.is 2026-10-13 14:03

Lyf eru fjár­festing í fólki og fram­tíðinni

Lyfjafræðingur og stjórnarkona í Frumtökum, samtökum framleiðenda frumlyfja, færir rök fyrir því að lyfjaútgjöld séu fjárfesting en ekki einungis kostnaður. Hún leggur áherslu á óbeinan kostnað veikinda, svo sem vinnutap og örorku, og hvetur til langtímahugsunar við mat á nýjum lyfjum.

Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Stjórnarkona í samtökum lyfjaframleiðenda kallar lyf fjárfestingu. Hagsmunir eru tilgreindir, en lykilfullyrðingin um margfaldan óbeinan kostnað er ekki studd neinum gögnum.
Gagnrýni Vitans

Undir lok greinarinnar kemur fram það sem skiptir lesandann mestu: höfundur situr í stjórn Frumtaka, samtaka framleiðenda frumlyfja. Greinin birtist sem skoðun og hagsmunatengslin eru tilgreind, sem er til fyrirmyndar. Engu að síður þarf að lesa röksemdafærsluna í því ljósi, því niðurstaðan, að hið opinbera eigi að líta á lyfjakaup sem fjárfestingu, fellur beint að hagsmunum umbjóðenda hennar.

Þyngsta fullyrðingin er sú að óbeinn kostnaður veikinda geti orðið „margfalt hærri“ en beinn kostnaður lyfjameðferðar. Á henni hvílir öll greinin, en hún er hvorki studd tölum, rannsókn né íslenskum gögnum. Lýsingar á framförum í krabbameins- og líftæknilyfjum eru sama marki brenndar; þær eru almennar og óumdeildar en segja lítið um þau tilteknu lyf sem tekist er á um hverju sinni.

Höfundur viðurkennir þó að fjármunir séu takmarkaðir og að meta þurfi ný lyf af kostgæfni. Það er heiðarlegt. Erfiðustu mótrökunum er hins vegar sleppt: verðlagningu framleiðenda sjálfra og þeirri staðreynd að hver króna í dýrt lyf er króna sem ekki fer í aðra heilbrigðisþjónustu. Rökin eru skýr en grunn.

← Til baka á forsíðu