Ljós í óreiðu samtímans
heimildin.is 46 gr. 6.5
visir.is 355 gr. 6.0
ruv.is 424 gr. 5.9
mbl.is 377 gr. 5.7
vb.is 126 gr. 5.5
mannlif.is 121 gr. 5.3
dv.is 251 gr. 5.2
nutiminn.is 56 gr. 5.0
heimildin.is 46 gr. 6.5
visir.is 355 gr. 6.0
ruv.is 424 gr. 5.9
mbl.is 377 gr. 5.7
vb.is 126 gr. 5.5
mannlif.is 121 gr. 5.3
dv.is 251 gr. 5.2
nutiminn.is 56 gr. 5.0
visir.is 2026-10-15 12:31

Í ár­legum skugga PISA

Fyrrverandi skólastjóri rekur hnignun íslenskra nemenda í PISA til flutnings grunnskólans til sveitarfélaga, styttingar náms til stúdentsprófs, breyttrar námskrár og minni ábyrgðar foreldra. Hann gagnrýnir einnig framkvæmd PISA hér á landi og spyr hvort skila eigi grunnskólanum aftur til ríkisins.

Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Reynslumikill skólastjóri styður mál sitt PISA-tölum sem hægt er að sannreyna, en orsakaskýringarnar eru víða órökstuddar og andstæðingar fá merkimiða í stað raka.
Gagnrýni Vitans

Tölurnar eru sterkasti hluti greinarinnar. Lesskilningur fellur úr 507 stigum í 422, stærðfræðilæsi úr 515 í 450 og fram kemur að 649 nemendur af 5.083 mættu ekki til prófs. Þetta eru tölur sem lesandi getur borið saman við opinber PISA-gögn. Höfundur gerir líka það sem fáir pistlahöfundar gera: hann viðurkennir að hnignunin sé alþjóðleg og efast um mælikvarðann sjálfan. Þar fær lesandinn heiðarlegt samhengi.

Veikleikinn liggur í orsakakeðjunni. Sú staðreynd að OECD-meðaltalið lækkar líka grefur undan meginkenningunni um sveitarfélögin, en höfundur fylgir þeirri spurningu ekki eftir. Ýmsar fullyrðingar eru settar fram sem staðreyndir án nokkurs stuðnings: að aðeins 20 til 30% árgangs nái tökum á óhlutstæðri hugsun fyrir 16 ára aldur, að nýbúar snúi aftur til „móðurlandsins“ og að skólaleyfi til sólarlanda séu „óþekkt“ í nágrannalöndum.

Andstæðingar greinarinnar fá merkimiða í stað raka. Orð eins og „latínuskólakennarar“, „excelvæddir embættismenn“ og „kreddur um niðurskurð“ eru notuð en rök þeirra sjálf eru aldrei rakin. Reynsla höfundar gefur skrifunum vigt, en dreifð röksemdafærslan nær yfir of mörg svið til að sannfæra á nokkru þeirra.

← Til baka á forsíðu