Ljós í óreiðu samtímans
heimildin.is 40 gr. 6.4
ruv.is 415 gr. 5.8
visir.is 194 gr. 5.8
mbl.is 355 gr. 5.6
vb.is 94 gr. 5.4
nutiminn.is 93 gr. 5.1
mannlif.is 135 gr. 4.9
dv.is 201 gr. 4.8
heimildin.is 40 gr. 6.4
ruv.is 415 gr. 5.8
visir.is 194 gr. 5.8
mbl.is 355 gr. 5.6
vb.is 94 gr. 5.4
nutiminn.is 93 gr. 5.1
mannlif.is 135 gr. 4.9
dv.is 201 gr. 4.8
visir.is 2026-11-17 19:00

Óhagnaðardrifið hag­kerfi – bíddu, af­hverju ekki?

Lovísa Eiríksdóttir, fræðikona á sviði sjálfbærni og stjórnunar, færir rök fyrir því að Ísland eigi að taka upp óhagnaðardrifið hagkerfi þar sem afgangur af rekstri renni aftur til starfseminnar en ekki til eigenda sem arður. Hún styðst einkum við nýja bók Jennifer Hinton, Game Changer, og hvetur stjórnvöld til að beina opinberu fé til óhagnaðardrifinna fyrirtækja.

Einkunn Vitans: 5/10
Mat Vitans
Skýr greinarmunur á afgangi og arði, en fullyrt er um „fjölmörg dæmi“ án þess að eitt sé nefnt og mótrökum mætt með skopmynd.
Gagnrýni Vitans

Vísir birtir greinina sem skoðun og hana ber að meta á þeim forsendum. Sterkasti hlutinn er skýr greinarmunur höfundar á afgangi og einkaarði: spurningin sé ekki hvort rekstur skili afgangi heldur hvert hann fari. Sú skilgreining er heiðarleg og skerpir umræðuna.

Þegar kemur að stuðningi veikist málflutningurinn. Höfundur fullyrðir að til séu „fjölmörg dæmi um stór, fjárhagslega sterk og óhagnaðardrifin fyrirtæki“ en nefnir ekki eitt einasta. Íslensk saga samvinnufélaga og sparisjóða hefði verið nærtækur prófsteinn, hvort sem hann styrkti rökin eða ekki. „Rannsóknir sýna“ er sagt án þess að rannsókn sé nafngreind, og nær allur fræðilegi grunnurinn hvílir á einni bók.

Upptalningin á meinum samtímans, laxeldi, vindmyllum, skólamat og mjólkurfernum, er sett fram sem afleiðing hagnaðarhvata án þess að orsakasamhengið sé rökstutt. Mótrökum er mætt með skopmynd („Meinarðu fyrirtæki sem tapa peningum?“) fremur en með alvarlegri umfjöllun um fjármögnun, áhættu eða fjárfestingu. Höfundur á þó hrós skilið fyrir að viðurkenna að sýn á manneskjuna sé pólitískt val.

← Til baka á forsíðu