Þegar samþykki virðist verða að ábyrgð brotaþola
Laganemi gagnrýnir í skoðanagrein dóm Landsréttar í máli nr. 767/2025, þar sem meirihluti sneri sakfellingu fyrir nauðgun í sýknu. Höfundur ber forsendur meirihlutans saman við 194. gr. almennra hegningarlaga, lögskýringargögn og fordæmi Hæstaréttar og spyr hvort kynbundnar staðalmyndir hafi áhrif á mat á samþykki.
Mál nr. 767/2025, Hæstaréttardómur nr. 46/2022 og 47. málsgrein hans: höfundur skrifar hér skoðanagrein en vísar svo nákvæmlega til gagna að lesandinn getur flett röksemdunum upp sjálfur. Slíkt er fátítt í umræðu um umdeilda dóma og styrkir greinina verulega. Hún gengur líka heiðarlega til verks. Höfundur viðurkennir muninn á málunum tveimur, tekur fram að meirihlutinn noti skort á mótmælum ekki sem sjálfstæða sönnun og játar að áverkar sanni ekki einir og sér skort á samþykki.
Veikasti hlekkurinn er tölfræðin. Tíu sýknur á móti einni sakfellingu eru settar fram sem vísbending um mynstur, en án nokkurs samhengis: hve mörg mál voru áfrýjuð alls, hve oft voru niðurstöður staðfestar og hvort skýringa megi leita í eðli áfrýjunar. Tölurnar ná auk þess aðeins til fyrstu þriggja starfsára réttarins.
Þá er röksemdafærsla meirihlutans einungis endursögð með orðum höfundar; hvergi er vitnað beint í forsendurnar. Sterkustu mótrökin, sönnunarbyrði ákæruvaldsins og að vafi skuli metinn ákærða í hag, fá eina setningu. Spurningarnar eru beittar, en þær bera stundum þunga sem fullyrðing hefði þurft að standa undir.
