visir.is
2026-08-20 13:32
Við erum á plastbát í ólgusjó
Skoðanagrein Dags B. Eggertsson, alþingismanns Samfylkingarinnar, þar sem hann notar samanburð á stýrivöxtum Seðlabanka Íslands og ECB til að rökstyðja að íslenska krónan sé veikleiki og hvetur til umræðu um evruaðild. Greinin er birt sem skoðun á Vísi.
Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Vel skrifuð skoðanagrein þingmanns um krónuna og evru, en sniðgengur gagnrök og vísar í „greiningar" án þess að nefna þær á nafn.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðun og höfundur er þingmaður með skýra pólitíska hagsmuni, sem er réttilega merkt. Sem röksemdafærsla stenst hún nokkuð vel: höfundur leggur fram þrjú tiltekin dæmi um vaxtamun milli Íslands og evrusvæðisins og tölurnar um stýrivexti ECB og Seðlabanka Íslands 2021 og 2022 eru í megindráttum sannreynanlegar. Vextir ECB í júní 2022 voru þó búnir að færast úr neikvæðu í fyrstu hækkun stuttu síðar, svo framsetningin einfaldar tímalínuna lítillega í þágu röksemdafærslu höfundar. Veikleiki greinarinnar sem röksemdar liggur í því að hún sniðgengur nær alfarið gagnrök: enginn minnist á kosti þess að hafa eigin gjaldmiðil, svo sem sveigjanleika gagnvart samkeppnishæfni og möguleika á lækkun gengis, sem hagfræðingar hafa ítrekað bent á. Fullyrðingin um að „nýjar og eldri greiningar sýna þetta svart á hvítu" er laus við tilvísun í eina einustu slíka greiningu að frátöldum pistli Erlings Erlingssonar, sem er sjálfur skoðanahöfundur frekar en fræðileg heimild. Þetta veikir röksemdina: lesandinn fær ekki tækifæri til að meta sönnunargögnin. Samlíkingin um plastbátinn er smekkleg og auðskilin en hún leysir höfundinn ekki undan þeirri skyldu að viðurkenna flækjustig spurningarinnar. Í heild er þetta vel skrifuð málsvörn fyrir ákveðna afstöðu, en hugmyndafræðilega einhliða á þann hátt sem dregur úr gæðum rökstuðningsins.