Útgjöld án varnarmála og ellilífeyris þau hæstu í Evrópu
Fréttin endursegir umsögn Samtaka atvinnulífsins um fjárlagafrumvarp ársins 2027. Samkvæmt SA eru opinber útgjöld á Íslandi þau hæstu í Evrópu þegar leiðrétt er fyrir varnarmálum og ellilífeyri. Samtökin telja vanda ríkisfjármála því vera útgjaldavanda en ekki tekjuvanda.
„Útgjöld án varnarmála og ellilífeyris þau hæstu í Evrópu“ stendur í fyrirsögninni eins og staðreynd. Fullyrðingin er þó komin frá Samtökum atvinnulífsins og hvergi annars staðar. Meginmálið eignar SA efnið skilmerkilega, en fyrirsögnin gerir túlkun hagsmunasamtaka að hlutlausri niðurstöðu.
Heimildin er ein: umsögn SA um fjárlagafrumvarpið og grein á vef samtakanna. Ekki kemur fram hvaðan samanburðurinn við Evrópu er fenginn, við hvaða ár hann miðast eða hvernig leiðrétt var fyrir varnarmálum, ellilífeyri og aldurssamsetningu. Slík leiðrétting er val á aðferð sem ræður niðurstöðunni, og lesandinn fær engar forsendur til að meta hana. Sumar tölur, svo sem hlut lífeyristrygginga og samdrátt fjárfestingar, mætti sannreyna í frumvarpinu sjálfu, en fréttin gerir það ekki.
Fullyrðingin um að vandinn sé „ekki tekjuvandi, heldur útgjaldavandi“ er kjarninn í pólitískri deilu um ríkisfjármál. Samt var hvorki leitað til fjármálaráðuneytisins, verkalýðshreyfingarinnar né óháðs hagfræðings. Umsögnin er endursögð nánast óbreytt. Fréttin flytur boðskapinn í stað þess að fjalla um hann.
