Tímabundið 2,5% þak á hækkun leigu?
Stefán Ólafsson, prófessor emeritus og sérfræðingur hjá Eflingu, leggur til að leigusalar verði bundnir við 2,5% hámarkshækkun á næsta ári, líkt og opinberar gjaldskrár, þar til leigubremsa tekur gildi. Hann vísar til mikils hagnaðar leigufélaga og danskrar fyrirmyndar frá 2022 og leggur einnig til að leiga fylgi vísitölu án húsnæðisliðar.
Burðarás röksemdarinnar er að leiga sé „einn stærsti orsakavaldur“ verðbólgunnar vegna þess að hún vegi nærri fjórðungi í vísitölunni. Þar er vægi í vísitölu lagt að jöfnu við orsök, og ekki kemur fram hvort talan nær aðeins til greiddrar húsaleigu eða líka til reiknaðrar leigu eigin húsnæðis. Á þeim greinarmun hvílir meginkrafan, og lesandinn fær ekki forsendur til að meta hann.
Aðrar tölur eru misvel studdar. Tekjuaukning HEIMA er nefnd og vísað til umfjöllunar Heimildarinnar, en fullyrðingin um að hagnaður leigufélaga sé meiri en bankanna stendur án nokkurrar heimildar. Danska dæmið er heiðarlega fyrirvarað með orðunum „þó fleira hafi komið til“, en strax á eftir kemur „ljóst er“, sem fyrirvarinn styður ekki.
Höfundur greinir frá starfi sínu hjá Eflingu og það ber að virða. Hins vegar er hvergi vikið að augljósum mótrökum, svo sem áhrifum verðþaks á framboð leiguhúsnæðis. Tillagan um vísitölu án húsnæðisliðar er skýr og vel rökstudd og er sterkasti hluti greinarinnar.
