visir.is
2026-08-18 08:49
Meirihluti telur hitamet og gróðurelda vegna loftslagsbreytinga
Greinin fjallar um könnun Maskínu sem sýnir að meirihluti Íslendinga telur hitamet og skógarelda í Evrópu tengjast loftslagsbreytingum. Niðurstöður eru greindar eftir kyni, aldri, menntun og flokksfylgi. Náttúruverndarsamtök Íslands gefa út niðurstöðurnar og setja þær í samhengi við loftslagsstefnu ESB.
Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Könnun Maskínu vel tilgreind, en greinin er í raun endursögn á fréttatilkynningu Náttúruverndarsamtaka án óháðs sérfræðings eða gagnrýninnar raddar.
Gagnrýni Vitans
Könnunin er nafngreind (Maskína), dagsetning og fjöldi svarenda tilgreindir (7.–11. ágúst, 1.205 svarendur) og vísað í könnunina sjálfa; þetta eru góðar forsendur fyrir sannreynanlegum fréttagreiningum. Meginveikleikinn er sá að eina túlkunin á gögnunum kemur frá Náttúruverndarsamtökum Íslands, sem eru hagsmunasamtök í loftslagsmálum og gáfu könnunina út. Enginn óháður sérfræðingur eða talspersona gagnstæðs sjónarmiðs er spurður, til dæmis hvort framsetning spurninga í könnuninni hafi áhrif á svör, né hvort tengsl milli veðurfyrirbæra og loftslagsbreytinga séu eins einföld og könnunin gefur til kynna. Greinin hefði getað styrkt sig verulega með því að leita til veðurfræðings eða loftslagsvísindamanns. Á jákvæðu hliðinni er tölulega sundurliðunin eftir flokksfylgi vel kynnt og gefur lesendum mynd af pólitískum skilvísum; framsetningin sjálf er hlutlaus í meðferð gagnanna. Engu að síður er greinin fyrst og fremst miðlun á fréttatilkynningu hagsmunasamtaka, og ekkert sjálfstætt fréttamat liggur þar að baki.
