Samfélagsbanki: Opið bréf til ríkisstjórnarinnar
Tveir stjórnarmenn í Öldu, félagi um sjálfbærni og lýðræði, skrifa opið bréf til ríkisstjórnarinnar. Þeir halda því fram að íslensku bankarnir búi við fákeppni sem bitni á almenningi og að bankaskattur leysi ekki vandann. Lausnin sé samfélagsbanki eða umbreyting Landsbankans í slíkan banka.
„Einokunarstaða“ í fyrstu efnisgrein verður að „fákeppnisumhverfi“ síðar í greininni, og munurinn skiptir máli: þar sem þrír stórir bankar keppa ríkir fákeppni, ekki einokun. Þetta lýsir skoðanagreininni vel, því stefnan er skýr en rökin bera ekki alltaf þann þunga sem lagður er á þau. Höfundar gera þó grein fyrir tengslum sínum við Öldu, sem er til fyrirmyndar.
Helstu fullyrðingarnar um vaxtamun, þóknanir og lágan rekstrarkostnað í norrænum samanburði eru settar fram án einnar tölu eða tilvísunar. Slíkur samanburður er til í opinberum gögnum, til dæmis frá Seðlabanka og Samkeppniseftirliti, og ein tilvísun hefði styrkt málflutninginn verulega. Orð fjármálaráðherra um „ábata“ eru auk þess túlkuð sem játning um misheppnaða einkavæðingu, en sú túlkun gengur langt umfram það sem tilvitnunin segir.
Stærsta gloppan er þó Landsbankinn. Höfundar nefna að ríkið eigi hann, en takast ekki á við spurninguna sem það vekur: ef ríkisbanki hagar sér eins og hinir, er eignarhaldið þá vandinn? Sparkasse og Nationwide eru auk þess ólík fyrirbæri, sparisjóðir í opinberri umsjá annars vegar og félag í eigu viðskiptavina hins vegar. Rökin eru skiljanleg og vel fram sett en ekki fullunnin.
