Forsendubresturinn sem varð að friðarkaupum
Skoðanagrein þar sem höfundur greinir samkomulagið frá 8. október 2026 sem uppgjör á Stöðugleikasamningnum eftir forsendubrest, fremur en nýjan kjarasamning. Hann rekur aðgerðir ríkisstjórnar, tvískiptingu milli Breiðfylkingarinnar og VR og áhrif á verðlag, laun, vexti, ríkisfjármál og húsnæði. Niðurstaða hans er sú að friður hafi náðst á vinnumarkaði en stöðugleiki sé ekki tryggður.
Þrettán tölusettar heimildir, með dagsetningum og slóðum, fylgja þessari skoðanagrein á Vísi, og það er óvenjulegt. Höfundur lætur ekki nægja að vísa í heimildir heldur merkir sjálfur hvar fullyrðingum sleppir. Talan um 60 prósent félagsmanna ASÍ er sögð „fullyrðing hans, ekki talning“. Greining Íslandsbanka er aðgreind frá mælingu Hagstofunnar, og ályktun um stöðu Seðlabankans er sérstaklega merkt sem ályktun höfundar. Slíkur heiðarleiki gagnvart lesandanum er sjaldséður í dálkum af þessu tagi.
Röksemdafærslan er skipuleg. Samkomulagið er greint eftir sviðum: verðlagi, launum, vöxtum, ríkisfjármálum og húsnæði. Í hverjum kafla er skilið á milli bindandi skuldbindinga og hvatningar. Niðurstaðan, að friðurinn hafi keypt tíma en ekki stöðugleika, er rökstudd en ekki boðuð.
Veikleikar eru þó til staðar. Fullyrðingin um að vaxtabæturnar séu of lítil fjárhæð til að jafngilda vaxtabyrðinni er ekki studd neinum útreikningi. Gagnrök vantar einnig. Hvers vegna SA og Breiðfylkingin töldu ósamhverft forsenduákvæði ásættanlegt fær enga umfjöllun, þótt tvískiptingin sé meginatriði greinarinnar. Stuttar og afdráttarlausar setningar þétta textann en koma stundum í stað frekari rökstuðnings.
