visir.is
2026-03-31 16:32
Hraðbanki fyrir fjármagnseigendur?
Skoðanagrein félagsfræðings sem reynir að undirbyggja fullyrðingu Guðmundar Steingrímssonar í Silfrinu um að lántakendur séu orðnir „hraðbanki fyrir fjármagnseigendur". Höfundur ber saman stöðu pars með 63 milljóna króna verðtryggt húsnæðislán og ímyndaðs sparifjáreiganda sem leggur sömu upphæð inn á óverðtryggðan innlánsreikning hjá Íslandsbanka. Niðurstaðan er sú að munurinn á stöðu þessara tveggja nemi um 10,3 milljónum króna á þriggja ára tímabili.
Einkunn Vitans: 7/10
Mat Vitans
Skoðanagrein félagsfræðings sem reynir að undirbyggja fullyrðingu Guðmundar Steingrímssonar í Silfrinu um að lántakendur séu orðnir „hraðbanki fyrir fjármagnseigendur". Höfundur ber saman stöðu pars með 63 milljóna króna verðtryggt húsnæðislán og ímyndaðs sparifjáreiganda sem leggur sömu upphæð inn á óverðtryggðan innlánsreikning hjá Íslandsbanka. Niðurstaðan er sú að munurinn á stöðu þessara tveggja nemi um 10,3 milljónum króna á þriggja ára tímabili.
Gagnrýni Vitans
Sem skoðanagrein er þetta vel unnin og ítarlega rökstudd. Höfundur tilgreinir nákvæmar tölur, vaxtastig og vísitölu neysluverðs og gerir grein fyrir óvissu í aðferðafræðinni, sérstaklega varðandi vaxtaferil Íslandsbanka. Það er til fyrirmyndar. Hins vegar skortir nokkuð á gagnrýna sjálfskoðun röksemdarfærslunnar. Samanburðurinn ber saman tvo gjörólíka hluti: verðtryggt lán með afborgunum og lausa innstæðu án úttekta. Heimilið sem tekur lánið öðlast húsnæði og eiginfjáruppbyggingu sem ekki er tekin með í reikninginn, og skuldari sem greiðir af láni stendur ekki bara uppi með skuld heldur líka eign. Þessi grundvallarvíddin, verðhækkun eignarinnar á sama tímabili, er alveg hunsað og veikir röksemdarfærsluna verulega. Einnig er „raunverulegt dæmi" parsins tilgreint en ekki ljóst hvort það sé raunverulegt tilfelli eða smíðað dæmi til skýringar; þar hefði mátt vera skýrari. Þrátt fyrir þessa ágalla er greinin vel skrifuð og gagnsæ um forsendur sínar, sem er aðalatriðið í skoðanagrein.
