visir.is
2026-08-20 16:30
Aðilar vinnumarkaðar munu áfram gera kjarasamninga innan ESB
Skoðanagrein þingmanns Samfylkingarinnar sem rökstyður að ESB-aðild myndi ekki raska kjarasamningafyrirkomulagi á Íslandi. Höfundur vísar í norræna kjarasamningamódel og hvetur til já-atkvæðis í þjóðaratkvæðagreiðslu 29. ágúst. Greinin er birt sem skoðun á Vísi.
Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Skoðanagrein þingmanns Samfylkingarinnar um kjarasamninga og ESB: ágæt lýsing á norrænum módelum, en stórar fullyrðingar um evruávinning eru án stuðnings.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðanagrein og höfundur er nafngreindur sem þingmaður Samfylkingarinnar, sem er til bóta vegna gagnsæis. Rökstuðningurinn byggist á lýsandi samanburði við dönsk, sænsk og norsk kjarasamningamódel, og þar er efnislega nokkuð rétt á ferðinni. Höfundur vísar í tilskipun ESB um lágmarkslaun sem sannreynanlegt er, og nefnir launavísitölu Hagstofunnar og neysluverðsvísitölu sem viðmið, sem eykur trúverðugleika.
Verulegur veikleiki greinarinnar sem rökstuðnings er hins vegar sá að hún slær fram nokkrum stórum fullyrðingum án þess að styðja þær gögnum. Staðhæfingin um að evran myndi „auka stöðugleika og tryggja meiri verðmæti í hendur launafólks" er sett fram sem sjálfgefin, án vísunar í rannsóknir eða reynslu smærri evruríkja. Að sama skapi er fullyrðingin um „aukna samkeppni í stað fákeppni" og „hagstæðari vaxtakjör" við evruaðild ekki rökstudd frekar. Þetta er ómálefnalegt jafnvel í skoðanagrein, þar sem trúverðugur rökstuðningur ætti að geta vísað í gögn eða samanburðarrannsóknir. Greinin er í raun pólitísk hvatning og skipulag hennar er frekar endurtekið; sömu rök koma aftur og aftur án þess að dýpka umræðuna. Sem skoðanagrein er hún ásættanleg, en hugmyndafræðilega einhliða og hefði orðið sannfærandi ef höfundur hefði tekist á við gagnrök.