visir.is
2026-08-17 11:52
Flestum líst illa á boðaða hækkun bankaskatts
Greinin fjallar um könnun Gallup sem SFF lét framkvæma um viðhorf almennings til boðaðrar hækkunar bankaskatts. Niðurstöður könnunarinnar eru kynntar ásamt viðbrögðum framkvæmdastjóra SFF. Ekkert sjónarhorn stjórnvalda eða annarra aðila kemur fram.
Einkunn Vitans: 4/10
Mat Vitans
Greinin er nánast bein endursögn á fréttatilkynningu hagsmunasamtaka bankanna; sjónarhorn stjórnvalda vantar algjörlega og fyrirsögnin túlkar könnunina í þágu SFF.
Gagnrýni Vitans
Alvarlegasti gallinn er sá að greinin er í raun endursögn á fréttatilkynningu SFF, án þess að blaðamaðurinn bæti við sjálfstæðri fréttaöflun. Eini heimildamaðurinn er framkvæmdastjóri samtakanna sjálfra, sem pantar og greiðir fyrir könnunina; sjónarhorn fjármálaráðherra eða ráðuneytisins, sem boðaði hækkunina, er algjörlega fjarverandi. Þetta er ekki smávægilegt: fyrirsögnin fullyrðir að „flestum líst illa" á hækkunina, en könnunin mælir viðhorf til áhrifa skattsins á tiltekna hópa, ekki hvort fólki lísti vel eða illa á stefnuna sem slíka. Sú framsetning þjónar hagsmunum SFF án þess að lesandinn fái gagnrýna skoðun á könnunaraðferðinni eða öðrum túlkunum.
Tilvísun í greiningu Seðlabanka Íslands og Hvítbók frá 2018 er jákvæð að því leyti að hún vísar í sannreynanlegar heimildir, en báðar koma eingöngu fram í munni SFF og styrkja röksemdafærslu samtakanna. Gallup-könnunin sjálf er stofnanalega sannreynanleg og fjöldi svarenda (1.184) er nægjanlegur, en blaðamaðurinn spyr aldrei um orðalag spurninga eða hvort aðferðafræðin hafi áhrif á niðurstöður. Þegar eini viðmælandinn er pantandi aðili könnunarinnar, og stjórnvöld fá ekkert svigrúm til svara, er útkoman nær kynningarefni en frétt.