Böðull krefst bóta vegna afnáms dauðarefsingar!
Lögmaður færir rök fyrir því í aðsendri skoðanagrein að bann við hvalveiðum brjóti ekki gegn atvinnufrelsi 75. greinar stjórnarskrárinnar. Hún vísar til innlendra og erlendra fordæma, álits umboðsmanns Alþingis og gagna Matvælastofnunar og telur að bótakrafa Hvals hf. standi veikum fótum. Í lokin setur hún fram fimm skilyrði sem hún telur að lög um bann þurfi að uppfylla.
Vatneyrardómurinn, álit umboðsmanns Alþingis frá 2024, leyfisbréf Hvals hf. og eftirlitsgögn Matvælastofnunar eru allt tilvísanir sem lesandi getur flett upp. Í því liggur helsti styrkur þessarar aðsendu skoðanagreinar. Rökfærslan er skýr: 75. grein stjórnarskrárinnar heimilar takmarkanir með lögum, og fordæmin eru rakin skipulega. Erlendu dómarnir eru þó ekki nefndir með heiti, sem gerir lesanda erfiðara að kanna þá.
Veikasti hlekkurinn er bótaspurningin. Höfundur viðurkennir að vernd væntinga leyfishafa sé „raunverulegt álitaefni“ en afgreiðir það í fáum setningum. Fullyrðingin um taprekstur hvalveiða styðst einungis við að um hann hafi „ítrekað“ verið fjallað. Þá byggði hollenska fordæmið á ellefu ára aðlögunartíma, en hér er fyrirvari sem nemur nokkrum mánuðum fram að vertíð talinn nægja. Þá spennu ræðir höfundur ekki.
Samlíkingin við böðul í fyrirsögninni er stílbragð fremur en rök. Orð eins og „mannapar“ og „hörhippar“ bæta heldur engu við málflutninginn. Tillögurnar fimm í lokin eru hins vegar uppbyggilegar og hefja greinina yfir venjulegan áróður.
