Þegar sátt er ekki lausnin – hvaða aðrar leiðir eru færar?
Tveir starfsmenn Domus Mentis Geðheilsustöðvar bregðast í skoðanagrein við frétt Vísis um skyldubundna sáttameðferð í forsjármálum. Þær kynna uppbyggilega réttvísi sem mögulegt viðbótarúrræði þegar ofbeldi hefur átt sér stað. Þær leggja jafnframt áherslu á að aðferðin henti ekki öllum málum og krefjist ítarlegs faglegs mats.
Höfundarnir eru sjálfir miðlarar í uppbyggilegri réttvísi og mæla í þessari skoðanagrein með því að sú nálgun fái aukið vægi. Það kemur skýrt fram í lok greinarinnar, og sú hreinskilni skiptir máli. Lesandinn veit að fagfólk talar fyrir eigin aðferð og getur vegið rökin með það í huga.
Röksemdafærslan sjálf er vönduð. Greinarmunurinn á sáttamiðlun og uppbyggilegri réttvísi er skýrt útskýrður með dæmum. Greinin dregur sjálf fram takmarkanir aðferðarinnar: valdaójafnvægi, stjórnandi hegðun og hættu á að þrýst sé á þolendur. Slíkir fyrirvarar eru óvenju ríkir í málflutningi af þessu tagi.
Veikleikinn liggur í skorti á gögnum. Hvergi er vísað í rannsóknir á reynslu af uppbyggilegri réttvísi í málum þar sem heimilisofbeldi kemur við sögu, þótt einmitt þar sé notkun hennar umdeild meðal fræðimanna og samtaka þolenda. Ekki kemur heldur fram hvort slík úrræði hafi verið reynd hér á landi. Andmælum er svarað óbeint með fyrirvörum, en aldrei tekist á við þau berum orðum. Fyrir vikið hvílir tillagan meira á faglegri reynslu höfunda en á sýndum árangri.
