Þegar samþykki virðist verða að ábyrgð brotaþola
Meistaranemi í lögfræði gagnrýnir sýknudóm Landsréttar í nauðgunarmáli nr. 767/2025. Hún heldur því fram að meirihlutinn hafi ekki metið hvort samþykki konunnar náði til þess ofbeldis sem beitt var. Hún spyr jafnframt hvort kynbundnar staðalmyndir hafi enn áhrif á sönnunarmat dómstóla.
Vísir birtir greinina undir flokknum Skoðun, og rökfærslan er óvenju vel fest við staðfestar heimildir: mál Landsréttar nr. 767/2025, dóm Hæstaréttar nr. 46/2022, 194. gr. almennra hegningarlaga og sératkvæði nafngreinds dómara. Lesandinn getur flett öllu upp. Höfundur viðurkennir líka takmörk eigin röksemda. Hún segir tölurnar ekki segja „alla söguna“ og að áverkar sanni ekki einir og sér skort á samþykki. Sá heiðarleiki styrkir greinina.
Veikasti hlekkurinn er tölfræðin í upphafi. Tíu sýknur á móti einni sakfellingu segja lítið án grunntölu: hve mörgum málum var áfrýjað í hvora átt? Ef ákærðir áfrýja sakfellingum mun oftar en ákæruvaldið áfrýjar sýknudómum, skýrir það stóran hluta ójafnvægisins. Gögnin ná auk þess aðeins til ársins 2020.
Röksemdir meirihlutans fá þrengra rými en sératkvæðið. Lesandinn kynnist einu atriði úr forsendum hans, um öryggisorðið, en ekki heildarmati dómaranna á framburði ákærða. Gagnrýnin hefði orðið beittari ef höfundur hefði tekist á við sterkustu rök gagnstæðrar niðurstöðu.