Ljós í óreiðu samtímans
heimildin.is 265 gr. 6.4
ruv.is 1777 gr. 6.2
visir.is 3823 gr. 6.0
vb.is 873 gr. 5.9
mbl.is 1471 gr. 5.7
dv.is 1367 gr. 5.2
mannlif.is 357 gr. 5.0
nutiminn.is 265 gr. 4.7
heimildin.is 265 gr. 6.4
ruv.is 1777 gr. 6.2
visir.is 3823 gr. 6.0
vb.is 873 gr. 5.9
mbl.is 1471 gr. 5.7
dv.is 1367 gr. 5.2
mannlif.is 357 gr. 5.0
nutiminn.is 265 gr. 4.7
dv.is 2026-09-17 07:00

Dauðsföllum vegna utanlegsþungana fjölgar óhugnanlega hratt

Fréttin endursegir greiningu ProPublica á gögnum bandarísku sóttvarnastofnunarinnar um fjölgun dauðsfalla vegna utanlegsþungana. Heimildarkeðjan er skýr og fréttin ber sjálf fram þann fyrirvara að gögnin sanni ekki orsakasamhengi við þungunarrofsbönn. Þetta er þó hrein endursögn án sjálfstæðrar vinnu.

Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Vandað endursagt efni frá ProPublica með skýrum fyrirvörum í meginmáli, en fyrirsögnin leggur mat sem textinn styður ekki. Engin sjálfstæð vinna.
Gagnrýni Vitans

Fyrirsögnin gerir það sem meginmálið gerir ekki: hún leggur mat. Orðið „óhugnanlega“ er gildisdómur sem hvergi á sér stoð í textanum fyrir neðan, þar sem blaðamaðurinn er þvert á móti varkár og endurtekur fyrirvara sérfræðinga um að gögnin sanni ekki orsakasamhengi. Þegar fyrirsögn og efni toga í sitt hvora áttina er það fyrirsögnin sem lesandinn man.

Heimildarkeðjan er hins vegar til fyrirmyndar hvað gagnsæi varðar. ProPublica er nafngreint, CDC er nafngreint sem uppruni gagnanna, tölurnar eru tilteknar og samanburðurinn milli ríkjahópa er settur fram með ártölum. Lesandi getur rakið þetta áfram. Sá varnagli að ríki með ströng lög hafi lengi staðið verr að vígi í mæðravernd er einmitt það samhengi sem oft er sleppt.

En ekkert nýtt bætist við. Sérfræðingarnir eru ónafngreindir „sérfræðingar sem ProPublica ræddi við“, engin sjálfstæð staðfesting fer fram og ekkert íslenskt samhengi er dregið fram. Þetta er nákvæm endursögn á vinnu annarra, sem er ekki hneyksli, en það setur þak á matið.

← Til baka á forsíðu