visir.is
2026-08-11 13:31
Það er margt sem ég ekki skil
Skoðanagrein sem birtist undir merkjum Vísis þar sem höfundur lýsir andstöðu sinni við ESB-aðild Íslands og varpar fram röð spurningaspurna sem byggja á tilfinningalegum rökum fremur en gögnum. Greinin er skýrt merkt sem skoðun og höfundur nafngreindur sem frumkvöðull.
Einkunn Vitans: 4/10
Mat Vitans
Skoðanagrein gegn ESB-aðild sem byggir nær eingöngu á tilfinningalegum spurningum. Fullyrðingar um orkupakka, vexti og Rússa sem „vini" eru óstuddur og órökstuddur.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðanagrein og ber að meta sem slíka. Höfundur nýtir spurningaformið sem stílbrögð til að draga fram efasemdir um ESB-aðild, en þetta form verður um leið veikleiki: fullyrðingar sem settar eru fram sem spurningar komast hjá kröfu um rökstuðning. Til dæmis er staðhæft að „vextir og verðlag" séu „heimatilbúið vandamál" sem stjórnmálamenn geti lagað sjálfir, án nokkurrar tilvísunar í hagfræðilega greiningu. Fullyrðingin um þriðja orkupakkann, að hann hafi leitt til hærra orkuverðs, er sett fram sem augljós staðreynd en engin gögn eða heimildir styðja hana. Á sama hátt er spurt hvort samfélagið sé að „segja þeim eldri að sitja heima" í atkvæðagreiðslunni 29. ágúst, en hvergi er bent á hver eða hvað stendur að baki þeirri fullyrðingu.
Sérstaklega áberandi er setningin „Af hverju vilja Íslendingar vera í stríði við vina okkar, Rússa?" Hún felur í sér forsenduna að Rússar séu „vinir okkar" og að ESB-umsókn jafngildi stríðsyfirlýsingu, en hvorugt er rökstutt eða sett í samhengi við pólitískt landslag eftir innrás Rússlands í Úkraínu. Sem rökræðugrein er þetta veikt: fjöldi tilfinningalegra spurningaspurna kemur ekki í stað rökstuðnings. Höfundur hefði styrkt mál sitt verulega með því að vísa í dæmi frá öðrum ríkjum, hagvísa eða opinber gögn. Sem skoðunarefni á vettvangi opinberrar umræðu uppfyllir greinin lágmarkskröfur um gagnsæi, þar sem höfundur er nafngreindur og afstaðan skýr, en hugmyndafræðileg heiðarleiki krefst einnig þess að staðhæfingar séu studdar einhverju meira en ályktunarspurningum.