Kynslóðaskuldin
Byggingarverkfræðingur heldur því fram í skoðanagrein á Vísi að ávinningur af ódýrari húsbyggingum geti glatast í verðtryggðri fjármögnun og að skuldir leggist ójafnt á kynslóðir. Hann tekur reiknað dæmi, vísar í opinber gögn og leggur til heildstæða endurskoðun á áhættuskiptingu í stað banns við verðtryggingu.
Vísir birtir greinina sem skoðun. Þar heldur höfundurinn óvenju vel utan um eigin fyrirvara. Hann segir berum orðum: „Þetta er sviðsmynd, ekki staðfest verðlækkun“ og telur sjálfur upp hvað dæmið lætur ósagt: afborganir, vexti og kaupmátt. Reikningurinn stenst. Tölur um íbúðir í byggingu eru raktar til Húsnæðis- og mannvirkjastofnunar, og aftast fylgir heimildaskrá með Hagstofu, Seðlabanka og OECD. Slíkt er sjaldséð í aðsendu efni.
Veikleikinn liggur í brúnni sem fyrirsögnin hvílir á. Rýrnun eigin fjár um 24% ræðst eingöngu af veðhlutfalli og verðbólgu. Hún yrði sú sama á 60 milljóna íbúð með sama láni hlutfallslega, svo lága kaupverðið bætir engu við röksemdina. Forsendan um óbreytt markaðsverð í 6% verðbólgu felur auk þess í sér raunlækkun eignarinnar. Hluti tapsins stafar því af henni en ekki af verðtryggingunni sjálfri. Samanburður í krónum við óverðtryggt lán hefði styrkt dæmið verulega.
Kenningin um skuldsetta kynslóð sem verji síðar kerfið er áhugaverð en hvílir ekki á gögnum. Höfundur setur hana þó fram sem möguleika en ekki staðreynd, og hann viðurkennir hlutverk lífeyrissjóða og galla óverðtryggðra lána. Það ber vott um heiðarleg vinnubrögð.
