Sam­ræmd próf: Fyrir hvern?

Greinin er birt sem skoðun og á að meta á forsendum rökstuðnings og hugverklegrar heiðarleika. Höfundur gerir vel grein fyrir sjónarmiði sínu og byggir upp skipulega röksemdafærslu: hann greinir á milli réttlætis og sanngirni, beinir sjónum að mæliskekkjum og bendir á þversögnina í því að treysta skólaeinkunnunum til að jafna skekkjur samræmdra prófa en vantreysta þeim á sama tíma. Þetta er vel hugsað. Dæmisagan um Kleópötru og Sesar er skemmtileg kennsluaðferð en ber þó ekki meiri sönnunarbyrði en ímynduð tilvik geta borið; engin tilvísun er í raunverulegar rannsóknir á réttmæti eða áreiðanleika samræmdra prófa, þótt slíkar rannsóknir séu til staðar bæði hérlendis og erlendis. Tilvísun í Matsferil og aðalnámskrá eru þó staðfestanlegar heimildir sem styrkja greininguna. Veikasti hlekkurinn er að höfundur vefengir mælitækið á ýmsa vegu en sýnir ekki á rannsóknum eða gögnum hversu algengar þessar skekkjur eru í reynd. Röksemdafærslan er því einhliða á þann hátt að rökin gegn samræmdum prófum eru rökstudd vandlega en rökin með þeim eru meðhöndluð af léttúð; höfundur viðurkennir gagnsemi mælitækisins en einungis sem undanþágu frá meginrökum sínum. Sem skoðanagrein er þetta ásættanlegt, en hún hefði orðið sannfærandi ef höfundur hefði vísað í tiltækar rannsóknir á íslenskum samræmdum prófum eða reynslu annarra landa. Hugverkleg heiðarleiki er í lagi: höfundur segist vera kennari og foreldri og leynir ekki sinni afstöðu.