600 þúsund manna Ísland – ætlum við að byggja það sjálf?
Skoðanagrein formanns sauðfjárbænda BÍ þar sem hann rökstyður nei-atkvæði í þjóðaratkvæðagreiðslunni um aðildarviðræður. Greinin er óvenju hreinskilin um eigin hagsmuni og byggir á áþreifanlegri reynslu, en fyrirsögnin fær engan stuðning í textanum og lykilröksemdin um Rúmeníu hvílir á einni heimsókn.
Fyrirsögnin er það fyrsta sem klikkar. „600 þúsund manna Ísland“ er hvergi útskýrt í greininni, engin tala, ekkert samhengi, engin tilvísun. Lesandi sem kemur að greininni út frá fyrirsögninni fær aldrei að vita hvaðan hún kemur eða hvað hún á að þýða fyrir röksemdafærsluna. Það er ritstjórnarleg vanræksla frekar en höfundarins, en hún situr eftir.
Efnislega er greinin hins vegar með því vandaðara sem sést í aðdraganda kosninga. Höfundur upplýsir stöðu sína strax, formaður sauðfjárbænda BÍ og fyrrverandi sveitarstjórnarmaður, og vísar í tilgreinanleg atriði: fundaröðina „Frá áskorunum til lausna“ vorið 2025, DalaAuði innan Brothættra byggða, nýja greiningu atvinnuvegaráðuneytisins, grein Sunnu Þórarinsdóttur. Hann gengst við gagnrökunum í stað þess að hrekja þau með orðaleikjum: ESB hefur öfluga byggðasjóði, „það er rétt“, og hann tekur sérstaklega fram að óvissa um framtíð CAP sé ekki hræðsluáróður heldur óvissa. Sú aðgreining er meira en flestir gera.
Tvær rökveilur standa þó eftir. Rúmeníuferðin ber þyngri byrði en hún þolir; ein heimsókn til búa við Brașov er ekki grundvöllur fyrir almenna niðurstöðu um hvað evrópskir sjóðir skila í nýliðun, og engar tölur fylgja. Alvarlegra er að meginboðskapurinn, „við getum þetta sjálf“, hangir á sama pólitíska vilja sem höfundur segir sjálfur vanta. Hann viðurkennir að byggðastefnu vanti festu og vilja, en gerir ekki tilraun til að svara því hvers vegna útkoman verði önnur næst. Þá er greinin skrifuð um aðild þótt kosið sé um áframhald viðræðna, og þeim greinarmun er ýtt til hliðar.
Niðurstaða: heiðarleg, upplýsandi og kurteis skoðanagrein með skýrri hagsmunaupplýsingu, dregin niður af óútskýrðri fyrirsögn og einni anekdótu sem látin er sanna of mikið.
