visir.is
2026-06-02 13:23
Áttu ekki von á að þurfa að fara með málið fyrir dóm
Frétt um beiðni hóps sem vinnur að kvikmynd um Jónas Hallgrímsson um uppgröft beina hans í Þjóðargrafreitnum á Þingvöllum til DNA-greiningar. Þingvallanefnd tók ekki afstöðu til beiðninnar og vísaði til þess að dómsúrskurður þyrfti að liggja fyrir. Greinin byggir á viðtölum við formann Þingvallanefndar og meðlim hópsins, Elínu Hirst.
Einkunn Vitans: 7/10
Mat Vitans
Frétt um beiðni um uppgröft beina Jónasar Hallgrímssonar hefur nafngreindar heimildir beggja vegna, en sögulegur bakgrunnur er óstaðfestur og gagnrýnisröddin fær ekki nógu rúman vettvang.
Gagnrýni Vitans
Greinin nær nafngreindum heimildum beggja vegna: formaður Þingvallanefndar, Sigurður Helgi Pálmason, útskýrir afstöðu nefndarinnar, og Elín Hirst talar fyrir hópnum sem sendi beiðnina. Gagnrýnisrödd kemur einnig fram í gegnum tilvísun í Facebook-færslu Jóns Viðars Jónssonar bókmenntagagnrýnanda, og Elín fær tækifæri til að svara henni. Þetta gefur fréttinni ákveðna raddflóru sem er til bóta.
Á hinn bóginn eru nokkrir veikleikar. Sögulegur bakgrunnur málsins, til dæmis ferð Matthíasar Þórðarsonar til Kaupmannahafnar 1946, er eingöngu á orðum Elínar og ekki staðfestur af sjálfstæðri heimild eða tilvísun í sögulega heimildaritið. Greinin tekur heldur ekki á augljósum spurningum: hvaða lagaheimild krefst dómsúrskurðar í þessu tilviki? Er hópurinn tengdur framleiðendum kvikmyndarinnar, og hver fjármagnar verkefnið? Gagnrýni Jóns Viðars, þess efnis að beiðnin sé í raun auglýsing fyrir kvikmyndina, er áhugaverð en fréttamaðurinn kannar hana ekki frekar og lætur Elínu eina svara henni. Þar hefði mátt spyrja óháðan fræðimann um siðfræðilegar forsendur uppgraftar eða hvort óvissa um beinaleifar sé raunveruleg í ljósi fyrri rannsókna. Heimildir eru nafngreindar og sannreynanlegar, en framsetningueinkenni er nokkuð skáhallandi í átt að sjónarmiðum hópsins.
