Ljós í óreiðu samtímans
ruv.is 841 gr. 6.2
heimildin.is 103 gr. 6.2
visir.is 1945 gr. 5.9
vb.is 454 gr. 5.8
mbl.is 641 gr. 5.6
dv.is 611 gr. 5.2
mannlif.is 120 gr. 4.6
nutiminn.is 106 gr. 4.4
ruv.is 841 gr. 6.2
heimildin.is 103 gr. 6.2
visir.is 1945 gr. 5.9
vb.is 454 gr. 5.8
mbl.is 641 gr. 5.6
dv.is 611 gr. 5.2
mannlif.is 120 gr. 4.6
nutiminn.is 106 gr. 4.4
visir.is 2026-06-05 13:45

Hversu mikið af varnar­efnum er í matnum þínum?

Skoðanagrein heilsuráðgjafa sem rökstyður kosti lífrænnar ræktunar og varar við varnarefnaleifum í matvælum. Greinin vísar í fjölda rannsókna með númeruðum tilvísunum en sýnir aðeins eina hlið málsins og lætur hjá líða að geta þeirra vísindastofnana og eftirlitsaðila sem hafa metið varnarefnaleifar í hefðbundnum matvælum sem öruggar við leyfileg mörk.

Einkunn Vitans: 5/10
Mat Vitans
Skoðanagrein um varnarefni í mat vísar í rannsóknir en hunsar kerfisbundið gagnstæðar niðurstöður eftirlitsaðila. Framsetningin líkist hlutlausri fræðslu en er einsýn málsvörn fyrir lífræna ræktun.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðun og höfundur kynntur sem heilsuráðgjafi hjá fyrirtæki sem selur heilsutengda þjónustu; þetta er ritstjórnarlegt val sem ber að nefna. Sterkasta hlið greinarinnar er að hún vísar í a.m.k. 15 númeraðar heimildir, þar á meðal nafngreinda tímarita (British Journal of Nutrition), stofnanir (IARC, Matvælastofnun, Heilbrigðis- og umhverfisstofnun Kaliforníu) og norska matvælaöryggiseftirlitið. Þetta gefur lesandanum möguleika á að sannreyna margt af því sem fullyrt er, sem er vel gert í skoðanagrein. Á hinn bóginn er rökstuðningurinn einsleitur á þann hátt að hann vanrækir alla mótrök. Evrópska matvælaöryggisstofnunin (EFSA) hefur endurtekið metið glýfosat sem ólíklegt krabbameinsvaldandi efni við eðlilega notkun, en sú niðurstaða er hvergi nefnd; einungis flokkun IARC frá 2015 er tilgreind. Sama á við um kadmíum og varnarefnaleifar: greinin nefnir ekki að leifar í matvælum séu almennt undir mörkum sem eftirlitsaðilar telja skaðlaus. Fullyrðingin „aldrei versla ólífræn ber" er sett fram sem almenn regla án fyrirvara, þrátt fyrir að hún sé ekki studd af opinberum ráðleggingum matvælaöryggisstofnana. Einnig er framsetningin á gögnum stundum villandi: tölur um andoxunarefni (18–69% meira) eru settar fram án þess að nefna að vísindasamfélagið er ekki samstíga um hvort sá munur hafi klínískt gildi. Sem skoðanagrein er eðlilegt að höfundur mæli fyrir sínu sjónarmiði, en þegar vísað er ítrekað í rannsóknir sem vísindalegan grundvöll krefst greinin meiri heiðarleika gagnvart þeim niðurstöðum sem benda í aðra átt. Hagsmunatengsl höfundar eru gefin upp í lok greinar, sem er til bóta, en miðillinn bætir engum ritstjórnarlegu samhengi eða fyrirvörum við efnið.
← Til baka á forsíðu