Gagnrýna Viðskiptaráð fyrir að sleppa fjórðu útflutningsstoðinni
Fréttin er í reynd endursögn á fréttatilkynningu Samtaka iðnaðarins þar sem Viðskiptaráð er krafið um leiðréttingu. Tilvitnanir eru heiðarlega merktar tilkynningunni, en Viðskiptaráð fær ekkert svar og engar tölur eru sannreyndar hjá óháðum aðila.
Tilvísanir eru til fyrirmyndar að einu leyti: blaðamaður merkir nánast hverja fullyrðingu tilkynningu Samtaka iðnaðarins („segir í tilkynningunni“, „Samtök iðnaðarins segja“) og nefnir tilefnið, skýrsluna „The Icelandic Economy 2026“ og myndbandið á samfélagsmiðlum. Lesandi veit hvaðan efnið kemur. Það er meira en sagt verður um margar tilkynningafréttir.
Vandinn er samsetning raddanna. Hér er einn aðili sakaður um að fara ranglega með grundvallartölur um íslenskan útflutning, og sá aðili fær ekki eitt orð. Ekkert bendir til að reynt hafi verið að ná í Viðskiptaráð, þótt eldri fréttir sem tengdar eru við greinina sýni að ráðið svarar yfirleitt slíkri gagnrýni. Prósentutölurnar, 19 prósent hjá tækni- og hugverkaiðnaði, 21 hjá orkusæknum iðnaði, 32 hjá ferðaþjónustu og 18 hjá sjávarafurðum, eru allar úr hendi þess sem gagnrýnir. Þessar tölur eru til í opinberum gögnum Hagstofu og Seðlabanka; einn samanburður hefði breytt fréttinni úr endursögn í sannreynda umfjöllun. Athygli vekur líka að skilgreining á „stoð“ og hvernig útflutningstekjur eru flokkaðar er sjálft ágreiningsefnið, en það er ekki skýrt fyrir lesanda.
Framsetningin hallar meira en efni stendur til. Fyrirsögnin gengur út frá því sem staðreynd að fjórða stoðin sé til og að Viðskiptaráð hafi „sleppt“ henni, og myndatextinn segir hlutdeild iðnaðarins vera „á pari við sjávarafurðir“ án fyrirvara, þótt það sé einmitt fullyrðing annars málsaðilans. Þetta er nothæf tilkynningafrétt en ekki fullbúin umfjöllun um deilumál: hún flytur skilaboðin frekar en að rannsaka þau.
