visir.is
2026-06-26 14:00
Upplýst umræða og framsal ríkisvalds
Skoðanagrein Margrétar Einarsdóttur, prófessors í lögfræði við HR, þar sem hún svarar gagnrýni Ernu Bjarnadóttur á fullyrðingar sínar um framsal ríkisvalds í alþjóðasamstarfi Íslands. Greinin rökstyður að þjóðréttarskuldbindingar feli í raun í sér framsal ríkisvalds og nefnir tiltekin dæmi úr varnarsamningi, SÞ og EES-samningnum.
Einkunn Vitans: 7/10
Mat Vitans
Vel rökstudd skoðanagrein lagaprófessors um framsal ríkisvalds í alþjóðasamstarfi, en fullyrðing um „þöggunartilburði" er studd engu dæmi.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðanagrein og höfundur er nafngreindur sérfræðingur á viðkomandi sviði, prófessor í Evrópurétti. Sem slík er hún metin á forsendum rökstuðnings og hugsanlegrar heiðarleika í meðferð efnisins. Margrét vísar í tilgreind alþjóðleg samstarfskerfi, varnarsamning Íslands og Bandaríkjanna, EES-samninginn og starfshætti Ráðsins; þetta eru sannreynanleg dæmi sem lesandi getur kannað sjálfur. Tilvísunin í „yfir 80 prósent" tilvika þar sem einróma samþykki náist í Ráðinu er þekkt tala úr fræðilegum skrifum um „consensus culture" í ESB, þótt bein heimild sé ekki tilgreind. Hér hefði mátt vísa í tiltekna rannsókn eða fræðimann til stuðnings tölunni, en gallinn er ekki alvarlegur í ljósi þess að um skoðanagrein sérfræðings er að ræða. Rökstuðningurinn er samkvæmur: höfundur viðurkennir að ESB-aðild gangi lengra en hefðbundið alþjóðasamstarf, og leggur jafnframt til grundvallar að EES-ríki séu í veikari stöðu. Þetta sýnir blæbrigðaríka nálgun frekar en einhlíta hagsmunagæslu. Hins vegar er lokahluti greinarinnar, þar sem talað er um „þöggunartilburði" gegn fræðimönnum, settur fram án eins dæmis eða tilvísunar; þetta er eins konar ásakun sem krefst stuðnings, jafnvel í skoðanagrein. Að öllu samanlögðu er þetta vel rökstudd skoðanagrein frá sérfræðingi sem hefur faglega heimild til að tjá sig um efnið.