PISA-skellur en hvað svo?
Skoðanagrein mennta- og barnamálaráðherra um niðurstöður PISA 2025, birt óbreytt undir Skoðun á Vísi. Greinin tengir tölur um hrakandi lesskilning við lista yfir boðaðar aðgerðir ráðuneytisins. Röksemdafærslan er skipulögð og tölulega undirbyggð, en gagnrýnin sjálfsskoðun vantar.
Birt sem skoðanagrein, og ritstjórnarvalið að hleypa sitjandi ráðherra að með óritstýrðri frásögn um eigin verk er sjálfstætt atriði: engin ritstjórnarleg umgjörð, engin viðbrögð frá skólasamfélaginu.
Tölurnar eru sterkasti hluti greinarinnar. Hlutfallið 56 prósent á móti 78 prósentum fyrir áratug er afdráttarlaus fullyrðing og vísar til opinberrar PISA-könnunar sem lesandinn getur í grunninn leitað upp, þótt hvergi sé bent á skýrsluna sjálfa. Sama gildir um 455 milljóna framlagið, sem má sannreyna í fjárlagafrumvarpi.
Veikleikinn er ábyrgðarhliðin. Ráðherra segir að vandinn hafi magnast árum saman en spyr hvergi hvers vegna fyrri aðgerðir skiluðu ekki árangri, né hvað gefi tilefni til að ætla að einfölduð aðalnámskrá og aukið vægi kjarnagreina virki betur. Ekkert er heldur gert með þá hörðu umræðu sem staðið hefur um samræmt námsmat. Athygli vekur að hlutfall nemenda með erlendan bakgrunn er nefnt beint í kjölfar afturfararinnar án þess að höfundur segi nokkuð um hvort orsakasamband sé á milli; sú tenging er skilin eftir í lausu lofti og það er ekki heiðarlegur frágangur á umdeildu atriði.
Þetta er fagmannlega skrifuð stefnuræða. Hún stenst sem slík, en hún krefur sig sjálfa ekki svara.
