ruv.is
2 heimildir
2026-06-25 20:21
Brýnt að setja lög um lóðaleigu - Lögleysan býður upp á mismunun
Ritstjórnargrein um skort á löggjöf um lóðaleigusamninga á Íslandi. Greinin byggir nær alfarið á viðtali við Víði Smára Petersen, lagaprófessor við Háskóla Íslands, sem hefur rannsakað efnið og unnið tillögur fyrir Samband íslenskra sveitarfélaga. Kallað er eftir löggjöf til að tryggja jafnræði og gagnsæi í meðferð lóðaleigumála.
Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Grein um lóðaleigumál byggir nær eingöngu á einum heimildarmanni; enginn fulltrúi sveitarfélaga eða ráðuneytis fær að svara. Góður faglegur grunnur en raddflóra skortir.
Gagnrýni Vitans
Greinin er merkt sem ritstjórnarefni og ber þess augljós merki; fyrirsögnin tekur skýra afstöðu og textinn stuðlar að tiltekinni niðurstöðu. Þrátt fyrir það er efnislegur kjarni greinarinnar í raun fréttaviðtal við einn sérfræðing, Víði Smára Petersen. Hann er trúverður heimildamaður sem vísar í skýrslu sína frá 2021 og tiltekur samstarfsmann sinn Karl Axelsson. Skýrslan sjálf, unnin að beiðni Sambands íslenskra sveitarfélaga, gefur efninu faglegan grunn. Hins vegar er verulegur veikleiki sá að engin önnur rödd kemur fram: hvorki fulltrúar sveitarfélaga, ráðuneytis, lóðarhafa né þingmanna sem hafa fjallað um málið. Þegar greinin lýsir mismunandi meðferð lóðarhafa, til dæmis að sumir fái byggingarrétt endurgjaldslaust en aðrir séu látnir víkja bótalaust, er þetta ekki stutt neinu öðru en orðum heimildamannsins; engin tilvísun í tiltekna samninga, dómsmál eða opinber gögn. Talan um að 95% lóða í Reykjavík séu leigulóðir er sett fram án heimildar og er ekki sannreynanleg innan greinarinnar sjálfrar, þótt hugsanlega megi finna hana í opinberum gögnum Reykjavíkurborgar. Framsetningin er einróma: lagaleysa er vandamál og löggjöf er lausnin. Engin andmæli eða vangaveltur um hvort núverandi fyrirkomulag hafi einhverja kosti koma fram. Sem ritstjórnarefni er greinin frjáls að taka afstöðu, en hún klæðist þá frekar búningi fréttaviðtals, sem getur villst fyrir lesandanum.
