visir.is
2026-06-04 06:31
„Við hættum bara að keyra um leið og við förum í símann“
Frétt um nýja vitundarvakningarherferð Samgöngustofu og Sjóvá gegn farsímanotkun við akstur. Greinin byggir nánast alfarið á viðtali við Gunnar Geir Gunnarsson, deildarstjóra öryggis- og fræðsludeildar Samgöngustofu, og tilkynningu um átakið. Tölulegar upplýsingar eru tilgreindar úr könnun Samgöngustofu.
Einkunn Vitans: 7/10
Mat Vitans
Vel rituð en einrædd kynningarfrétt um herferð Samgöngustofu. Tölur eru sannreynanlegar en ákveðnar fullyrðingar vantar skýrari heimild, og enginn óháður sérfræðingur kemur að.
Gagnrýni Vitans
Greinin er í eðli sínu kynningarfrétt um sameiginlega herferð Samgöngustofu og Sjóvá, og slíkar fréttir eru algengur hluti af umferðaröryggisskýrslu. Nafngreindur heimildamaður, Gunnar Geir Gunnarsson, er talsmaður herferðarinnar sjálfrar, og greinin gefur honum mikið rými til að útskýra markmið og forsendur hennar. Tölur úr könnun Samgöngustofu frá 2025 eru tilgreindar og sannreynanlegar í opinberum gögnum stofnunarinnar; hlutfallstölur eins og 39,4 prósent og 31,1 prósent eru nákvæmar og gefa lesendum eitthvað áþreifanlegt. Fullyrðingin um að fólk sé „allt að 23 sinnum líklegra" til að lenda í slysi er hins vegar einungis rakin til ónafngreindra „rannsókna" í tilkynningu um átakið; ekki er vísað til tiltekinnar rannsóknar eða heimildaskjals, sem er veikleiki þar sem talan er afar nákvæm og lesandi á ekki auðvelt með að sannreyna hana sjálfur. Sama á við um fullyrðinguna um að fjórðungur umferðarslysa megi rekja til farsímanotkunar. Þetta eru tölur sem skipta máli og hefðu átt að vera studdar skýrari tilvísun. Raddflóra greinarinnar er einsleit; eini raddinn er fulltrúi herferðarstjórnenda. Enginn óháður sérfræðingur, til dæmis frá rannsóknardeild lögreglu eða háskóla, kemur að. Sjóvá er samstarfsaðili herferðarinnar en ekkert er rætt um hagsmunastöðu tryggingafélagsins af umferðaröryggi, sem hefði gefið lesanda dýpri skilning. Framsetninga er hlutlaus og boðskapur herferðarinnar er sannarlega í þágu almannaheilla, en blaðamanninn hefði mátt spyrja gagnrýnna spurninga: hversu margir vita um viðurlög við farsímanotkun við akstur, eða hvort eftirlit lögreglu hafi aukist samhliða herferðum. Greinin er vel rituð og skýr, en hún er frekar endurbirting á skilaboðum Samgöngustofu en sjálfstæð fréttaskrif.