visir.is
2026-06-19 08:03
Hvern vantar enn við borðið?
Skoðanagrein sem birt er á afmælisdegi kosningaréttar kvenna, þar sem höfundar úr hagsmunasamtökum fatlaðs fólks halda því fram að fatlaðar konur og kvár séu enn útilokaðar frá ákvörðunarborðinu. Greinin vísar í lögfestingu samnings Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks og söguleg atriði um kosningarétt en byggir að öðru leyti á persónulegri reynslu og málsvörn.
Einkunn Vitans: 7/10
Mat Vitans
Skoðanagrein fatlaðra kvenna um útilokun frá völdum; skýrt sjónarhorn en skortur á gögnum og dæmum veikir rökstuðninginn.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðun og höfundar eru nafngreindir ásamt hlutverkum sínum í Tabú og Átaki, sem gefur lesandanum strax forsendur til að meta sjónarhornið. Sem skoðanagrein er hún einsleit í rökstuðningi: fullyrðingar um kerfisbundna mismunun, skort á aðgengi og „tókenisma" eru settar fram án tilvísunar í rannsóknir, tölfræði eða sértæk dæmi. Vísun í Samning Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks og lögfestingu hans á Íslandi er eina staðfesta tilvísunin; hún gefur textanum ákveðinn fótfestu, en allar aðrar fullyrðingar hvíla á viðhorfum höfunda. Sögulega atriðið um kosningarétt 1915 er rétt að efni til, en forsendan um „raunverulegan kosningarétt" sem ótryggðan í dag er veigamikil krafa sem hefði þurft einhverja stoð, hvort sem er í lögum, opinberum skýrslum eða atvikum. Rökfærslan er skýr og samkvæm eigin forsendum; höfundar segja beint hvað þær telja og hvað þær vilja. Veikleikinn er ekki skortur á jafnvægi, heldur frekar að rökin halda áfram í sömu átt án þess að dýpka efnið með dæmum eða gögnum sem myndu gefa textanum meiri sannfæringarkraft, jafnvel sem skoðanagrein.