visir.is
2026-06-30 10:01
Dómar sem eru ekkert annað en „one way ticket“ á Litla-Hrauni
Skoðanagrein Davíðs Bergmanns gagnrýnir vægð íslenskra dómstóla gagnvart ungum afbrotamönnum og vísar í eitt tilgreint dæmi úr frétt Mannlífs. Greinin er tilfinningalega sett fram, krefst harðari viðurlaga og nefnir 57. gr. almennra hegningarlaga sem valkost. Rökstuðningurinn hvílir nánast alfarið á einu dómsmáli og almennri reiði höfundar.
Einkunn Vitans: 5/10
Mat Vitans
Skoðanagrein krefst harðari dóma yfir ungum afbrotamönnum en byggir rök sín á einu dæmi og tilfinningum frekar en gögnum.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðun og á því að meta á forsendum rökfærslu og hugræns heiðarleika. Höfundur vísar í eitt tiltekið dæmi, frétt Mannlífs um dóm yfir ungum mönnum, og nefnir 57. gr. almennra hegningarlaga; þetta eru sannreynanlegar tilvísanir sem lesandinn getur leitað uppi. Að svo miklu leyti stendur greinin nokkuð vel sem skoðanaskrif.
Hins vegar er rökfærslan veik í nokkrum atriðum. Höfundur fullyrðir að skilorðsbundnir dómar „framleiði afbrotamenn á færibandi" án þess að vísa í neina rannsókn eða tölfræði um endurkomutíðni. Fullyrðingin um að „almenningur sé hættur að taka mark á íslenskum dómstólum" er einungis tilfinning höfundar, ekki studd könnunum eða gögnum. Einnig er almennt dæmi tekið um Sérsveitina og hnífstungur sem alvarleg þróun, en ekkert lagt fram til stuðnings. Þetta gerir röksemdafærsluna frekar slökka: ein fréttatilvísun og svo alhæfing. Hugrænn heiðarleiki krefst þess að höfundur viðurkenni að vægð dóma getur átt sér réttmætar skýringar, til dæmis í rannsóknum á áhrifum fangelsisvistar á unga afbrotamenn, en slíku er algjörlega sleppt. Niðurstaðan er einsleit og tilfinningaknúin skoðanagrein sem mismunar ekki milli gildismats og staðreynda.