mbl.is
2026-06-11 07:55
Samkeppnishæfni meiri en innan ESB
Greinin kynnir samanburð á samkeppnishæfni Íslands og ESB-landa út frá IMD-úttekt og er hluti af ritstjórnarlegri greinaröð Morgunblaðsins í aðdraganda ESB-þjóðaratkvæðagreiðslu. Hún vísar í nafngreinda heimild (IMD) en setur niðurstöðurnar í mjög einstefnulegan ramma án þess að gefa lesendum víðara samhengi.
Einkunn Vitans: 5/10
Mat Vitans
Morgunblaðið kynnir IMD-gögn um samkeppnishæfni sem rök gegn ESB-aðild, án gagnrýninnar raddar eða samhengis. Framsetningin er einhliða þrátt fyrir nafngreinda heimild.
Gagnrýni Vitans
Greinin er í raun kynningartexti fyrir efni í prentútgáfu Morgunblaðsins og vísar lesendum á bls. 6 til nánari umfjöllunar. Heimild er nafngreind, IMD-háskólinn í Lausanne, og tölulegar fullyrðingar um sætisröðun eru í grundvallaratriðum sannreynanlegar. Það er jákvætt. Hins vegar er framsetningin verulega einhliða: Ísland er sagt hafa „sótt mjög á" og verið „á uppleið" á meðan ESB-lönd séu að falla í sætum. Ekki er minnst á hvaða þættir skýra sætisröðunina, hvaða takmarkanir liggja í samanburðinum (t.d. smæð Íslands miðað við stórar ESB-þjóðir) eða hvort önnur alþjóðleg mælikvarði gefi svipaða mynd. Morgunblaðið segir sjálft að greinaröðin sé „innlegg í umræðu í aðdraganda ESB-þjóðaratkvæðagreiðslu" en viðurkennir ekki beinlínis að valið á mælikvörðum og framsetning gagnanna er ritstjórnarleg ákvörðun sem hverfist að jákvæðum samanburði Íslands og ESB. Engin gagnrýnin rödd, enginn sérfræðingur og engin mótröksemdir koma fram. Þetta er stutt texti, en einmitt vegna þess hve mikilvægt málefnið er hefði fréttaverðið átt að leggja sig fram um hlutlægari framsetningu, jafnvel í stuttum kynningartexta.