Harmageddon | Tæp 60% atvinnulausra eru útlendingar – en umræðan er vandamálið
Kynningartexti fyrir þátt Harmageddon á Brotkast, birtur sem ritstjórnarefni með áskriftarhlekk. Fyrirsögnin segir tæp 60% atvinnulausra vera útlendinga en textinn sjálfur segir tæplega 57%, og engin heimild er nefnd fyrir tölunum. Framsetningin er afdráttarlaus og án nokkurs andsvars.
Fyrirsögnin stangast á við greinina sjálfa: „tæp 60%“ verður „tæplega 57%“ tveimur línum neðar. Þetta er ekki smekksatriði heldur burðartala sem fyrirsögnin blæs upp, og lesandi sem les aðeins fyrirsögnina fær ranga mynd.
Hvergi er vísað til þess hvaðan tölurnar koma. Vinnumálastofnun gefur út mánaðarlegar tölur um samsetningu atvinnuleysisskrár og Hagstofan um hlutdeild erlendra ríkisborgara á vinnumarkaði; hvorug er nefnd. Fullyrðingin er því ekki sannreynanleg innan textans, þótt hún gæti vel verið rétt úr opinberum gögnum. Sömu sögu er að segja um hitt efnið: aukin sígarettureykingar ungmenna eftir reglusetningu um nikótínpúða er mælanleg fullyrðing sem hér er sett fram án nokkurs stuðnings.
Þá er framsetningin ekki hlutlaus þótt hún sé sett fram sem staðreynd. Að stjórnvöld „virðist hafa meiri áhyggjur af umræðunni en vandanum“ er ályktun, ekki frétt, og enginn talsmaður stjórnvalda fær færi á svari. Sem kynning á skoðanaþætti má þetta hafa sína rödd, en tölurnar í fyrirsögninni eiga að standast eigin grein.