mbl.is
2026-05-20 11:34
SFS hjóla í RÚV vegna kvikmyndar
Greinin fjallar um erindi Samtaka fyrirtækja í sjávarútvegi (SFS) til Ríkisútvarpsins þar sem krafist er gagnsæis og jafnræðis vegna fyrirhugaðrar sýningar kvikmyndarinnar Árnar þagna. Efnið byggist nánast alfarið á bréfi SFS og sjónarmiðum samtakanna. Hvorki RÚV né framleiðendur myndarinnar fá að svara.
Einkunn Vitans: 4/10
Mat Vitans
Greinin er einhliða endursögn á bréfi SFS til RÚV án þess að RÚV eða framleiðendur myndarinnar fái að svara. Grundvallarreglum um jafnræði í fréttamennsku er ekki fylgt.
Gagnrýni Vitans
Greinin er í raun endursögn á bréfi eins hagsmunaðila, SFS, án þess að nokkurt mótvægi sé leitað. RÚV fær ekki tækifæri til að svara kröfunum, og framleiðendur kvikmyndarinnar, Jón Kaldal, Icelandic Wildlife Fund eða Redd Villaksen, eru nefndir eingöngu í gegnum orð SFS án þess að fá sjálfstætt rými. Þetta er grundvallarveikleiki í fréttamennsku: þegar hagsmunasamtök leggja fram kröfur til opinberrar stofnunar, hlýtur blaðamaður að hafa samband við viðkomandi stofnun og biðja um viðbrögð. Sú skylda er enn þýðingarmeiri þar sem bréfið dregur beinlínis í efa hlutlægni kvikmyndarinnar og tengir framleiðendur hennar við pólitíska hagsmunabaráttu; slíkar fullyrðingar ætti aldrei að birta án þess að gagnaðilar fái að svara.
Framsetningin styður einnig sjónarmið SFS óbeint. Fyrirsögnin „SFS hjóla í RÚV vegna kvikmyndar" notar lýsandi orðalag sem gefur í skyn ákafa en ekki efnislegt samhengi. Hvergi er greint frá innihaldi kvikmyndarinnar sjálfrar eða sjónarmiðum annarra aðila í deilunni um fiskeldi. Jafnframt er ekki sett í samhengi hvort RÚV sé skylt samkvæmt lögum að tryggja jafnræði með nákvæmlega þeim hætti sem SFS krefst; lagaákvæðinu er vísað til en túlkun þess er alfarið í höndum SFS. Greinin er því einhliða hagsmunafrétt sem vantar bæði gagnaðilasjónarmið og sjálfstæða greiningu.
Vikuleg áskrift
Fékk þetta þig til að lesa fréttir með öðrum augum?
Vikustaða Vitans í pósthólfið á sunnudögum — bestu og veikustu greinar vikunnar, mest lesnu fréttir, og staða allra helstu fjölmiðla.
Sjá áskriftarsíðu · einföld afskráning hvenær sem er