dv.is
2026-07-31 08:00
Sveinn Atli Gunnarsson skrifar: Sölumenn ESB-efans
Greinin er skoðanagrein þar sem höfundur dregur samsöfnun milli tóbaks- og olíuiðnaðar efaáróðurs og andstöðu við ESB-viðræður á Íslandi. Röksemdafærslan byggir á sögulegri samlíkingu en er einhliða málsvörn fyrir JÁ-hlið þjóðaratkvæðagreiðslunnar. Höfundur gefur sig fram sem aðila málsins í niðurlagi.
Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Áhugaverð skoðanagrein sem líkir andstöðu við ESB-viðræður við tóbaksefaáróður, en greinir illa frá raunverulegum gagnrökum og afgreiðir þau sem tilbúin.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem lesendagrein og skoðun, og á að meta sem slíka. Samlíkingin við tóbaks- og olíuiðnað er hugmyndarík og skýrt framsett sem röksemdafærsla, en hún er um leið vandmeðfarin: höfundur leggur að jöfnu fólk sem er á móti ESB-viðræðum við PR-menn sem duldu krabbameinsáhættu og loftslagsvísindi. Þetta er mjög hlaðin samlíking sem gerir gagnrýnendur ESB-aðildar ósjálfrátt að „sölumönnum efans" án þess að höfundur taki á raunverulegum efnislegum rökum sem mótmælendur hafa fært fram. Fullveldisspurningin, fiskveiðistjórnunin og gjaldmiðilsmálin eru sett fram sem hreinir óttaáróðurspunktar í lista, ekki sem raunveruleg efnisatriði sem þyrfti að svara á eigin forsendum. Þar brestur á heiðarleika rökræðunnar: góð skoðanagrein tekur sterkustu gagnrök og svarar þeim í stað þess að afgreiða þau sem tilbúin. Jákvætt er að höfundur greinir skýrt frá hagsmunatengslum sínum í lokin; það eykur gagnsæi. Ensk orðnotkun eins og „evil-genius" og „voila" er stíllegt val en greinina hefði mátt skrifa á hreinu máli. Sem skoðanagrein er þetta frekar vel skrifuð, virk og skýr, en sem rökræða er hún einsleit og sneiðir hjá raunverulegri gagnrýni á eigin stöðu.
