Flestir treysta RÚV en fæstir DV
Stutt frétt um nýja könnun Maskínu fyrir fréttastofu Vísis á trausti til fjölmiðlaumfjöllunar um þjóðaratkvæðagreiðsluna. Heimildin er nafngreind, dagsetningar og svarendafjöldi gefin upp, en aðferðafræði, vikmörk og fullur listi þeirra miðla sem spurt var um vantar. Framsetningin er hlutlaus en of þunn til að lesandinn geti lagt eigið mat á tölurnar.
Grunnurinn er í lagi: könnunarfyrirtækið er nafngreint, kaupandinn tilgreindur, könnunardagar og fjöldi svarenda koma fram og svarkvarðinn er birtur. Það er meira en oft sést í fréttum um skoðanakannanir og gerir tölurnar að minnsta kosti rekjanlegar til uppruna síns.
Þar með er líka upp talið. Ekkert kemur fram um aðferð, hvort um vefpanel var að ræða, hvert svarhlutfallið var, hvernig svör voru vigtuð eða hver vikmörkin eru, og það skiptir máli þegar bilið milli miðla er borið saman. Enn meira segir það sem vantar: aðeins þrír miðlar eru nefndir og lesandinn fær ekki að vita hvaða aðrir voru á listanum eða hvar þeir lentu. Þegar aðeins toppurinn, annað sætið og botninn eru birt fær lesandinn valið úrtak af niðurstöðum, ekki niðurstöðurnar.
Annað atriði kallar á meiri varkárni. Lítið traust til miðils getur endurspeglað lítinn lestur eða litla þekkingu á honum, ekki aðeins gagnrýnið mat, og ekkert í fréttinni greinir þar á milli. Þá er setningin um „traust til umfjöllunar miðilsins“ óskýr, því ekki er ljóst hvaða miðill er þar til umræðu. Það er líka umhugsunarvert að fréttin um könnun sem kaupandinn lét vinna setur kaupandann sjálfan í annað sætið; tilgreiningin á kaupanda er til hróss, en fagleg fjarlægð hefði kallað á sérstakan fyrirvara.
Niðurstaða: nothæf en þunn afgreiðsla á könnun sem hefði þolað, og krafist, meiri upplýsinga um aðferð og fullnaðarbirtingar á niðurstöðum.
