Ráðuneytið segir að skattahækkanirnar auki verðbólgu
Fréttin byggir á greinargerð bandorms fjármála- og efnahagsráðuneytisins og tilgreinir tölur um bein áhrif skatta- og gjaldahækkana á vísitölu neysluverðs, ásamt beinni tilvitnun úr frumvarpinu. Heimildin er frumgagn og sannreynanleg. Á hinn bóginn er andstæðan við stefnu ríkisstjórnarinnar sett fram sem staðreynd án þess að nokkur rödd fái að skýra hana.
Sterkasti þáttur fréttarinnar er heimildavalið: greinargerð bandormsins fyrir fjárlög 2027 er frumgagn, tilvitnunin er orðrétt og einstakar tölur eru brotnar niður, 0,28% af krónutölugjöldum og kílómetragjaldi, 0,02% af lækkun endurgreiðslu virðisaukaskatts, 0,02% af baðlónum. Lesandi getur flett þessu upp. Það er meira en margt sem birtist um fjárlagafrumvörp.
Veikleikinn liggur í framsetningunni. Fullyrðingin um að matið gangi „þvert á ummæli ríkisstjórnarinnar“ er borin fram sem staðreynd, en engin ummæli eru tilgreind og engum er gefinn kostur á svari, hvorki ráðherra, ráðuneyti né óháðum hagfræðingi. Þá vantar grundvallarsamhengið: bein vísitöluáhrif og heildaráhrif afgangs á ríkissjóði á eftirspurn eru tvennt ólíkt, og 0,32% er lítil stærð sem hér er látin bera stóra niðurstöðu.
Ein viðbótarrödd, til dæmis frá Seðlabankanum eða greiningaraðila, hefði breytt þessu úr ásökun í útskýringu. Orðavalið, meðal annars „ráðuneytið viðurkennir“, dregur frétt sem gæti staðið á tölunum sínum í átt að afstöðu.