Sekt uns sakleysi er sannað
Skoðanapistill úr dálkinum Huginn og Muninn í Viðskiptablaðinu um lok rannsóknar ESA á svokölluðu bílalúgumáli. Höfundar telja að fyrirvari í tilkynningu ESA sýni að reglunni um sakleysi uns sekt er sönnuð sé snúið á hvolf hjá samkeppnisyfirvöldum, einkum Samkeppniseftirlitinu.
Burðarás pistilsins er ein setning úr tilkynningu ESA: að lok rannsóknar feli ekki í sér staðfestingu á að reglum hafi verið fylgt. Úr henni lesa höfundar öfuga sönnunarbyrði. Sá lestur stenst illa, því orðalag af þessu tagi er hefðbundinn fyrirvari þegar evrópsk samkeppnisyfirvöld loka málum án niðurstöðu. Lesandinn fær ekki að vita það.
Stofnunum er einnig ruglað saman. Setningin kemur frá ESA, en „kunnuglegt handbragð“ og öfug sönnunarregla eru eignuð Samkeppniseftirlitinu. Tengingin hvílir á orðum Jóns Ásgeirs Jóhannessonar um að eftirlitið hafi att ESA út í „veiðiferð“. Pistlahöfundar taka undir þau án þess að benda á neitt sem styður þau.
Skoðanadálkur þarf ekki að gefa báðum hliðum orðið, en röksemdafærslan sjálf þarf að halda. Vísunin í umræðuskjöl frá því í sumar um olíu- og dagvörufélög er of óljós til að lesandinn geti metið hvort hún styðji meginfullyrðinguna. Hvöss fyrirsögnin hvílir því á veikari grunni en hún gefur til kynna.
