visir.is
2026-05-11 12:30
Sykurneyzla minnkar - án sykurskatts
Skoðanagrein framkvæmdastjóra Félags atvinnurekenda sem mótmælir áformum um sykurskatt. Höfundur vísar í landskönnun á mataræði og sölutölur AC Nielsen til að rökstyðja að sykurneyzla sé þegar á niðurleið án skattstýringar. Greinin er birt undir flokknum „Skoðun" og höfundur er nafngreindur með stöðu sinni.
Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Skoðanagrein FA-framkvæmdastjóra gegn sykurskatti vísar í sannreynanlegar tölur en einfaldar röksamband og sleppir gagnrökum.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðanagrein og höfundur er gagnsætt nafngreindur sem framkvæmdastjóri Félags atvinnurekenda; lesandinn veit því hvaðan vind blæs. Sem rökstuðningur er textinn þokkalegur: hann vísar í sannreynanlegar heimildir, þ.e. landskönnun á mataræði 2019–2021, sölutölur AC Nielsen og þingsályktunartillögu heilbrigðisráðherra, auk þess sem tölur eru settar fram með tiltölulega skýrum hætti. Veikleikinn liggur í rökhygginni. Höfundur heldur því fram að sykurneyzla á niðurleið sanni að skattstýring sé óþörf, en sú ályktun er einföldun; hún útilokar til dæmis þann möguleika að neyzla gæti dregist enn hraðar saman með skattalegu aðhaldi, eða að vandinn felist í öðrum þáttum offituvandans en sykri. Þetta ónákvæma röksamband er aldrei viðurkennt eða skoðað af höfundi. Fullyrðingin um að erlend sykurskattslönd hafi „oft þakkað mun minni breytingar á neyzlumynstri" er órökstudd; engin tiltekin ríki eða rannsóknir eru nefnd. Þar sem um skoðanagrein er að ræða þarf ekki jafnvægi í hefðbundnum skilningi, en hugrænn heiðarleiki krefst þess að höfundur takist á við augljósustu gagnrökin fremur en að sleppa þeim. Í heild er þetta vel skrifuð hagsmunagrein sem nýtir opinber gögn til stuðnings, en rökfærslan er á köflum of einhlið jafnvel fyrir skoðun.