visir.is
2026-06-10 10:30
Verðbólga eða atvinnuleysi, hvort viltu frekar?
Skoðanagrein bæjarstjóra sem rökstyður að lágt atvinnuleysi á Íslandi vegi þyngra en hærri verðbólga samanborið við evrusvæðið, í samhengi ESB-umræðu. Greinin byggir á Eurostat-gögnum sem Ragnar Már Gunnarsson hefur tekið saman, en setur fram einfalda samanburðartölfræði án þess að viðurkenna flókna orsakaþætti.
Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Skoðanagrein bæjarstjóra sem heldur því fram að lágt atvinnuleysi vegi þyngra en hærri verðbólga. Byggir á Eurostat-gögnum en vantar viðurkenningu á flóknara orsakasamhengi.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðun, og höfundurinn, Elliði Vignisson bæjarstjóri, kemur skýrt fram með sína afstöðu. Það er til bóta. Einnig vísar hann í Eurostat-gögn og nafngreindan aðila, Ragnar Má Gunnarsson, sem heimild að samantektinni; lesandinn getur þannig í grundvallaratriðum staðreynt tölurnar. Röksemdin er hins vegar reist á veikum grunni sem skoðanagrein. Höfundurinn setur upp tvíþætta spurningu, verðbólgu á móti atvinnuleysi, sem rökvillulegt val þar sem hann gerir ráð fyrir beinu orsakasamhengi milli gjaldmiðils annars vegar og atvinnuleysis hins vegar án þess að sýna fram á að sambandið sé orsakatengt frekar en tilviljunarkennt. Atvinnuleysi á evrusvæðinu skýrist af fjölda þátta, svo sem vinnumarkaðslöggjöf í einstökum ríkjum, lýðfræðilegum aðstæðum og uppbyggingu velferðarkerfa, en ekkert af þessu er nefnt. Fyrirsögnin og uppbygging greinarinnar draga lesandann inn í falskt tveggja kosta val þar sem flókin hagfræðileg raunveruleiki er þvingaður í einfalda andstæðu. Þá er áberandi að tímabilið 2011 til 2025 nær yfir mjög ólíka tíma á Íslandi, allt frá eftirvirkni hrunsins til ferðamannauppsveiflu, en höfundurinn notar eingöngu meðaltöl án þess að greina tímabilið frekar. Í heild er þetta málefnaleg en einsleit röksemdarfærsla þar sem andstæðar röksemdafærslur fá ekkert rými, ekki einu sinni í stuttu máli. Sem skoðanagrein er það ásættanlegt að taka afstöðu, en hugsun greinarinnar hefði orðið trúverðugri ef höfundurinn hefði viðurkennt helstu gagnrök.