Hvað gætum við gert fyrir 112 milljarða?
Skoðunargrein þingmanns sem notar fjárlagafrumvarpið 2027 og raunverulegan ávöxtunarmun á ríkisskuldabréfum í krónum og evrum til að reikna 112 milljarða árlegan vaxtasparnað af evruupptöku. Heimildir eru nafngreindar og aðferðin uppi á borðinu, en lykiltalan er reiknuð með forsendum sem greinin viðurkennir aðeins í framhjáhlaupi.
Birt undir skoðanamerki, og það er rétt merkt: hér er þingmaður að flytja mál sitt.
Styrkurinn er gagnsæið. Höfundur nefnir RIKB 31, evruútgáfuna frá maí með 3,352% ávöxtunarkröfu, fjárlagafrumvarpið og nýtt mat fjármálaráðuneytisins um ESB-framlög. Lesandi getur flett þessu upp. Hann sýnir líka útreikninginn sjálfan í stað þess að láta töluna svífa, og nefnir sjálfur að skuldir endurfjármagni sig smám saman og að gengisáhætta fylgi lántöku í evrum.
Vandinn er að þessir fyrirvarar eru settir fram í einni setningu og síðan hunsaðir. Eftir það er 112 milljarðar notaðir sem árleg tala „á hverju ári“ og bornir saman við framhaldsskólastigið og bændur. Hér skjögrar reikningurinn: nettó vaxtabyrðin er sögð 94 milljarðar, en sparnaðurinn 112. Það gengur illa upp án nánari skýringar. Þá er ósvarað hvers vegna krónubréf beri hærri kröfu, verðbólguvæntingar og gjaldmiðilsáhætta eru hluti af muninum, og evruríki bera ekki öll sömu vexti. Sterkari grein hefði tekist á við þessi mótrök í stað þess að skrifa þau á að hagsmunaaðilar „kusu að horfa fram hjá“ málinu.
